نظام واسطه در خلقت صفحه 80

اشاره

توسل، وسیله وواسطه قرار دادن چیزی بین خود ومطلوب است. وسیله بر دو قسم است: گاهی از امور مادی است؛ مثل آب وغذا که وسیله رفع تشنگی وگرسنگی است. وزمانی نیز از امور معنوی است؛ مثل گناه‌کاری که خدا را به مقام وجاه یا حقیقت پیامبر (ص) قسم می‌دهد تا از گناهش بگذرد. در هر دو صورت وسیله لازم است؛ زیرا خداوند متعال جهان آفرینش را به بهترین صورت آفریده است؛ آنجا که می‌فرماید: (الَّذِی أَحْسَنَ کُلَّ شَیْ‌ءٍ خَلَقَهُ)؛ «آن خدایی که همه چیز را به بهترین صورت آفریده است». (سجده: 7)

جهان بر اساس نظام علّت ومعلولی واسباب ومسببات، برای هدایت ورشد وتکامل انسان‌ها آفریده شده است ونیازمندی‌های طبیعی بشر با عوامل واسباب عادی برآورده می‌گردد. فیوضات معنوی خداوند، همچون هدایت، مغفرت وآمرزش نیز بر اساس نظامی خاص بر انسان‌ها نازل می‌شود واراده حکیمانه خداوند بر این تعلق گرفته که