نظام واسطه در خلقت صفحه 82

احمد زینی دحلان از علمای اهل سنت در این باره می‌گوید:

فالتوسل و التشفع و الاستغاثة کلّها بمعنی واحد، و لیس لها فی قلوب المؤمنین معنی الّا التبرک بذکر اولیاء الله تعالی، لما ثبت انّ الله یرحم العباد بسببهم؛ سواء کانوا احیاءً او امواتاً. (1)

پس توسل و درخواست شفاعت و پناه بردن همه به یک معناست، و برای آنها در قلب‌های مؤمنان معنایی جز تبرک به ذکر اولیای خداوند متعال نیست؛ زیرا ثابت شده که خداوند به سبب آنان بر بندگانش رحم می‌کند؛ چه آنان زنده باشند یا مرده.

او همچنین می‌گوید:

ولا فرق بین ان یکون بلفظ التوسل او التشفع او الاستغاثة او التوجه؛ لانّ التوجه من الجاه و هو علو المنزلة، و قد یتوسل بذی الجاه الی من هو أعلی منه جاهاً. و الاستغاثة معناها: طلب الغوث و المستغیث یطلب

من المستغاث به ان یحصل له الغوث من غیره و ان کان اعلی منه؛ فالتوجه و الاستغاثة به (ص) و بغیره لیس لهما معنی فی قلوب المسلمین الّا طلب الغوث حقیقة من الله تعالی و مجازاً بالتسبب العادی من غیره، و لایقصد احد من المسلمین غیر ذلک المعنی، فالمستغاث به حقیقة هو الله، و امّا النبی (ص) فهو واسطة بینه و بین المستغیث. (2)

در توسل فرقی نیست بین اینکه لفظ توسل باشد یا شفاعت یا