نظام واسطه در خلقت صفحه 86

استعانت از غیر داشته‌اند، و در حقیقت این استعانت از جانب خداوند متعال است نه از غیر او. (1)

اعتقاد طولی در توسل‌

شیخ احمد طه که مدرس در دانشکده شریعت بغداد بوده، می‌گوید:

فانّ الله تعالی هو المؤثّر فی کل شی‌ء. و بناءً علی هذه العقیدة، فلا مانع شرعاً فی التوسل بالأنبیاء علیهم الصلاة و السلام مطلقاً، بل انّ التوسل لایخل بالتوحید، کما لاتخلّ الشفاعة بالتوحید.(2)

همانا خداوند متعال مؤثر در هر چیز است. و بنابراین عقیده مانعی نیست شرعاً در توسل به انبیاء علیهم الصلاة و السلام به طور مطلق، بلکه توسل مخلّ به توحید نیست، همان‌گونه که شفاعت به توحید اخلال وارد نمی‌کند.

او همچنین می‌گوید:

واذا کانت الشفاعة لیست شرکاً، فالوسیلة ایضاً لیست شرکاً؛ لانّها بمعناها، فهی لیست سوی مکانة یتفضل بها علی من یشاء من عباده؛ اظهاراً لفضله سبحانه علی عبده. قال سبحانه فی حقّ موسی (ع): (وَ کانَ عِنْدَ اللَّهِ وَجِیهاً)، افلا یکون خاتم الرسل و الانبیاء وجیهاً عندالله سبحانه؟(3)

و اگر شفاعت شرک نیست پس وسیله قرار دادن نیز شرک

1- التفسیر العزیزی، دهلوی، ج 1، ص 8 با نقل به معنا.
2- سیوف الله الاجلة، صص 43- 45.
3- همان، ص 51.