بررسی احادیث توسل و زیارت صفحه 197

«الفتح» (1)همین موضوع را علت و سبب پذیرفته‌نشدن گفته ابن سعد می‌داند و می‌گوید: «ابن سعد، از واقدی تقلید می‌کند و واقدی به شیوه مردم مدینه، با اهل عراق مخالف است» .

اگر این‌گونه باشد، هرگاه دیدید ابن سعد فردی عراقی را مورد خدشه قرار داد، باید از پذیرش سخن وی پرهیز کنید و آن را با بردباری بپذیرید؛ ولی اگر ابن‌سعد، فردی عراقی کوفی را توثیق کرد، باید سخت بدان متمسک شد؛ زیرا گواهی دشمن، از قوی‌ترین موارد گواهی است.

وانگهی از سخن ابن سعد که گفته است: «عطیه ان شاء الله ثقه است و روایاتش پذیرفتنی است و برخی از مردم به وی استناد نمی‌جویند» ، مطالبی استفاده می‌شود، از جمله:

١. ابن سعد، عطیه عوفی را توثیق می‌کند؛

٢. عطیه عوفی احادیثی پذیرفتنی دارد؛

٣. از مواردی که ابن‌سعد تأکید بر توثیق عطیه، و بررسی حالات وی دارد این است که ابن سعد ملاحظه کرده که برخی، به حدیث عطیه استناد نمی‌کنند و از آنها روگردان شده و توثیق عطیه را ترجیح داده است. این موضوع خود روشن می‌کند که ابن‌سعد از گفته آنان قانع نشده است -با اینکه وی مخالف مردم کوفه است -و چون برایش محرز نشده است که گفته آنان ایرادی واقعی است، به گفته آنها اعتنایی نکرده است. اگر مواردی را که درباره عطیه گفته‌اند، از دیدگاه ابن سعد، ایراد بود، حدیث وی را رد می‌کرد و عدم توثیق وی را به صراحت اعلام می‌کرد.