بررسی احادیث توسل و زیارت صفحه 343

در نتیجه، این حدیث، حداقل روایتی حسن است. به ویژه با وجود طریقی که در مسند ابویعلی موصلی است و البانی بر آن اطلاع و آگاهی نیافته است. به همین دلیل، سخن خود را در «ضعیفه» فقط به إسناد حاکم منحصر دانسته است که در این رابطه اشتباه کرده است. سپس گواهی از خود، بر آن شهادت داده است و البانی بااینکه درباره انکار احادیث زیارت هرچند با استناد به سخت‌گیری‌ها و سخنان بی‌پایه و اساس ابن‌عبدالهادی، تا پای جان می‌کوشد، به تناقض افتاده است و این حدیث را از روایت ابویعلی موصلی، در «صحیحه»(1)آورده و گفته است: «إسناد این روایت، مناسب و پذیرفتنی است. . .» پس افزوده است:

و جمله آخر حدیث، طریق دیگری دارد با این عبارت که: «. . . به‌طور حتم به زیارت قبر من می‌آید تا بر من سلام و درود فرستد و من سلام و درود او را پاسخ خواهم گفت. . .» . این روایت را حاکم روایت کرده است و ذهبی و دیگر متأخرین غیر از این دو، آن را روایتی صحیح دانسته‌اند. در این روایت دو اشکال وجود دارد که آنها را در «الضعیفه» (2)بیان داشته‌ام و شاید به عنوان شاهد برای طریق نخست شایستگی شاهد را داشته باشد.

اگر سخن البانی این‌گونه باشد، وی در جهت تقویت روایتی که آن را ضعیف دانسته، تغییر نظر داده است. بنابراین، باید این روایتِ قوی را از کتاب «الضعیفة» خارج سازد.

اما آنچه را به تازگی بیان کردیم، شاید صحیح باشد که این حدیث،