توسل: توحید یا شرک ؟ صفحه 6

می‌دانیم سایر فرقه‌های اسلامی نیز به بزرگان دین متوسل می‌شوند و زیارتگاه‌های آنها در شهرهای مختلف گواه این مدّعاست و لابد همه آنها کافر و مشرکند و خونشان و اموالشان حلال است و از اینجاست که سرچشمه ترورها، کشتارها و خونریزی‌های بی‌حساب آنها روشن می‌شود.

دوم: معنای توسّل

برای پاسخ به این نظریه نخست معنای لغوی و اصطلاحی توسّل بررسی می‌شود و سپس توسّل را در قرآن و سنّت بررسی خواهیم کرد.

لغوی مشهور خلیل بن احمد می‌گوید:

«وسّلتُ الی ربّی وسیلة أی عملتُ عملًا أتقرّب به إلیه وتوسّلتُ إلی فلان بکتاب او قرابة أی تقرّبتُ به إلیه؛

به سوی پروردگارم وسیله‌ای جستم یعنی عملی را انجام دادم که با آن به او تقرّب جستم و نزدیک شدم. وقتی می‌گویم:

به فلانی با کتابی و یا به سبب خویشاوندی توسّل پیدا کردم، یعنی به آن وسیله به او نزدیک شدم و تقرّب یافتم».(1)

لغوی دیگر ابن منظور نیز می‌نویسد:

«توسّل إلیه بوسیلة إذا تقرّب إلیه بعمل؛

به سوی او با وسیله‌ای توسّل جست، یعنی با انجام عملی به او نزدیک شد» سپس از جوهری نقل می‌کند که

«الوسیلة ما یُتقرّب