- سخن مجمع 1
- اشاره 4
- مقدمه 4
- حال نگاه بیندازید و ببینید: 8
- پیشگفتار 12
- توسّل 16
- 1- معنای لغوی و اصطلاحی توسّل 16
- اشاره 18
- دیدگاه اوّل: منع توسّل 18
- 2- نظرات مختلف دربارۀ توسّل 18
- دیدگاه دوّم : جواز توسّل 19
- دیدگاه سوّم : تفصیل بین انواع توسّل 21
- اشاره 22
- 3- جواز توسّل در قرآن کریم 22
- انواع توسّل از دیدگاه قرآن 24
- اشاره 24
- الف: توسّل به اسمای خداوند سبحان! 25
- ب: توسّل با اعمال نیک 26
- ج: توسّل به دعای پیامبر(صلی الله علیه و آله) 27
- د: توسّل به دعای برادر مؤمن 30
- ه- : توسّل به انبیا وصالحان 31
- و: توسّل به حقّ صالحان وحرمت ومنزلت آنان 32
- 4- توسّل در گفتار پیامبر(صلی الله علیه و آله) 33
- 5- توسّل در سیرۀ مسلمانان 37
- اشاره 40
- 6- توسّل در روایات اهل بیت(علیهم السّلام) 40
- ج: امام رضا(علیه السلام) فرمود: 42
- 7- بررسی شبهات وارده به جواز توسّل 43
- خلاصۀ بحث 53
أُولَئِکَ الَّذِینَ یَدْعُونَ یَبْتَغُونَ إِلَی رَبِّهِمُ الْوَسِیلَهَ. (1)
«کسانی را که آنان می خوانند، خودشان وسیله ای (برای تقرّب به پروردگارشان می جویند». (2)
فرهنگهای دیگر نیز، «وسیله» را شبیه آن چه گفته شد، معنا کرده اند ؛ زیرا معنای آن، جزء مفاهیم روشن است . حقیقت آن برگزیدن چیزی برای رسیدن به امر دیگر است که در واقع مقصود و مطلوب ما می باشد و «وسایل» نیز به اعتبار اهدافی که می خواهیم به آنها دست یابیم، گوناگون است.
کسی که رضایت خداوند سبحان را می طلبد، با اعمال نیک - که رضایت او را فراهم می آورد - توسّل پیدا می کند. وشخصی که زیارت خانه خدا را می خواهد، به چیزی متوسّل می شود که او را به آن برساند. (3)
ابن کثیر دربارۀ معنای توسّل می گوید:
«انسان بین خود و خدا ، واسطه ای قرار دهد، تا خداوند نیاز و حاجتش را به خاطر آن واسطه برآورده سازد». (4)
1- (1) - الإِسراء57 :17.
2- (2) - لسان العرب ابن منظور: جزء 11، مادّۀ «وسل».
3- (3) - التوسّل فی الشریعه الإسلامیه، جعفر سبحانی: 17.
4- (4) - تفسیر ابن کثیر: 1/ 532.