- سخن مجمع 1
- اشاره 4
- مقدمه 4
- حال نگاه بیندازید و ببینید: 8
- پیشگفتار 12
- توسّل 16
- 1- معنای لغوی و اصطلاحی توسّل 16
- اشاره 18
- 2- نظرات مختلف دربارۀ توسّل 18
- دیدگاه اوّل: منع توسّل 18
- دیدگاه دوّم : جواز توسّل 19
- دیدگاه سوّم : تفصیل بین انواع توسّل 21
- اشاره 22
- 3- جواز توسّل در قرآن کریم 22
- اشاره 24
- انواع توسّل از دیدگاه قرآن 24
- الف: توسّل به اسمای خداوند سبحان! 25
- ب: توسّل با اعمال نیک 26
- ج: توسّل به دعای پیامبر(صلی الله علیه و آله) 27
- د: توسّل به دعای برادر مؤمن 30
- ه- : توسّل به انبیا وصالحان 31
- و: توسّل به حقّ صالحان وحرمت ومنزلت آنان 32
- 4- توسّل در گفتار پیامبر(صلی الله علیه و آله) 33
- 5- توسّل در سیرۀ مسلمانان 37
- اشاره 40
- 6- توسّل در روایات اهل بیت(علیهم السّلام) 40
- ج: امام رضا(علیه السلام) فرمود: 42
- 7- بررسی شبهات وارده به جواز توسّل 43
- خلاصۀ بحث 53
شیعیان می گویند:
«درخواست از پیامبر(صلی الله علیه و آله) و امامان معصوم(علیهم السّلام) جهت برآوردن حاجات وبرطرف شدن گرفتاری بعد از مرگشان جایز است؛ چنان که در زمان حیات آنان جایز بود ؛ زیرا اوّلاً: درخواست از آنان و مخاطب قرار دادن ایشان، خطاب معدوم نمی باشد. و ثانیاً: درخواست از آنان، شرک نیست». (1)
دیدگاه سوّم : تفصیل بین انواع توسّل
این رأی ابن تیمیّه است، البتّه رأی او در موضوع «توسّل» آشفته است ؛ زیرا گاهی منکر وگاهی معتقد به جواز وگاهی اعتقاد به تفصیل دارد! او هنگامی که اقسام سه گانۀ توسّل را بیان می کند، در دو قسم آن، اعتقاد به جواز ودر یکی اعتقاد به حرمت دارد. او می نویسد :
«از واژۀ توسّل سه معنا اراده می شود:
اوّل: توسّل پیدا کنیم به پیروی از پیامبر(صلی الله علیه و آله) و ایمان به آن حضرت(صلی الله علیه و آله)، واین همان اصل اسلام وایمان است وکسی که منکر باشد، کفر او در نزد خواص وعوام روشن است.
1- (1) - البراهین الجلیه فی رفع تشکیکات الوهابیه، محمد حسن قزوینی حائری: 30.