- سخن مجمع 1
- اشاره 4
- مقدمه 4
- حال نگاه بیندازید و ببینید: 8
- پیشگفتار 12
- توسّل 16
- 1- معنای لغوی و اصطلاحی توسّل 16
- 2- نظرات مختلف دربارۀ توسّل 18
- اشاره 18
- دیدگاه اوّل: منع توسّل 18
- دیدگاه دوّم : جواز توسّل 19
- دیدگاه سوّم : تفصیل بین انواع توسّل 21
- اشاره 22
- 3- جواز توسّل در قرآن کریم 22
- اشاره 24
- انواع توسّل از دیدگاه قرآن 24
- الف: توسّل به اسمای خداوند سبحان! 25
- ب: توسّل با اعمال نیک 26
- ج: توسّل به دعای پیامبر(صلی الله علیه و آله) 27
- د: توسّل به دعای برادر مؤمن 30
- ه- : توسّل به انبیا وصالحان 31
- و: توسّل به حقّ صالحان وحرمت ومنزلت آنان 32
- 4- توسّل در گفتار پیامبر(صلی الله علیه و آله) 33
- 5- توسّل در سیرۀ مسلمانان 37
- 6- توسّل در روایات اهل بیت(علیهم السّلام) 40
- اشاره 40
- ج: امام رضا(علیه السلام) فرمود: 42
- 7- بررسی شبهات وارده به جواز توسّل 43
- خلاصۀ بحث 53
«پس کسانی که به او ایمان آوردند و حمایت ویاری اش کردند واز نوری که با او نازل شده پیروی نمودند، آنان رستگارانند».
پس اگر امیدواری به استجابت دعا ، چیزی جز شخصیّت یگانۀ پیامبر(صلی الله علیه و آله) ومنزلت او نزد خداوند نیست، سزاوار است که انسان توسّل به آن پیدا کند؛ چنان که به دعای آن حضرت توسّل می شد. وکسی که در قسم اوّل - دعای پیامبر - اعتراف به جواز دارد ولکن در قسم دوّم - شخص پیامبر - اعتقاد به ممنوعیّت داشته باشد ، او بین دو امر متلازم فرق گذاشته است واین نوع از توسّل را روایاتی که از سنّت پیامبر(صلی الله علیه و آله) به سند صحیح نقل شده است وبزرگان اهل حدیث نیز به صحتشان اعتراف دارند، تأیید می کند (1).
و: توسّل به حقّ صالحان وحرمت ومنزلت آنان
با بررسی سیرۀ مسلمانان ، می توان موارد فراوانی از این توسّل را مشاهده کرد .
مسلم ، از معاذ بن جبل نقل می کند:
«رسول خدا(صلی الله علیه و آله) فرمودند : آیا می دانی که حقّ خدا بر بندگان چیست؟ گفت: خداوند ورسولش داناترند . فرمودند: حقّ خدا بر
1- (1) - ترمذی: 531/5 کتاب الدعوات، باب 119شمارۀ 3578، سنن ابن ماجه: 441/1 شمارۀ 1385؛ مسند احمد: 138/4، ح 16789.