- سخن مجمع 1
- اشاره 4
- مقدمه 4
- حال نگاه بیندازید و ببینید: 8
- پیشگفتار 12
- توسّل 16
- 1- معنای لغوی و اصطلاحی توسّل 16
- اشاره 18
- دیدگاه اوّل: منع توسّل 18
- 2- نظرات مختلف دربارۀ توسّل 18
- دیدگاه دوّم : جواز توسّل 19
- دیدگاه سوّم : تفصیل بین انواع توسّل 21
- اشاره 22
- 3- جواز توسّل در قرآن کریم 22
- اشاره 24
- انواع توسّل از دیدگاه قرآن 24
- الف: توسّل به اسمای خداوند سبحان! 25
- ب: توسّل با اعمال نیک 26
- ج: توسّل به دعای پیامبر(صلی الله علیه و آله) 27
- د: توسّل به دعای برادر مؤمن 30
- ه- : توسّل به انبیا وصالحان 31
- و: توسّل به حقّ صالحان وحرمت ومنزلت آنان 32
- 4- توسّل در گفتار پیامبر(صلی الله علیه و آله) 33
- 5- توسّل در سیرۀ مسلمانان 37
- اشاره 40
- 6- توسّل در روایات اهل بیت(علیهم السّلام) 40
- ج: امام رضا(علیه السلام) فرمود: 42
- 7- بررسی شبهات وارده به جواز توسّل 43
- خلاصۀ بحث 53
بندگان این است که او را عبادت کنند وچیزی را برای او شریک قرار ندهند. سپس ساعتی راه رفتند، آنگاه فرمود: ای معاذ! آیا می دانی که حقّ بندگان، هنگامی که آن موارد را انجام دهند چیست؟ گفتم: خدا ورسولش داناترند. (پیامبر) فرمود: خداوند آنان را عذاب نکند» (1).
خلاصه این که، قرآن سیرۀ پیامبران وبندگان نیکوکار در ارتباط با توسّل را بیان داشته است همچنین نمونه هایی از توسّل مشروع را ذکر نموده است. ونیز روشن شد که توسّل فقط اختصاص به دعا ندارد تا بین شخص پیامبر ودعای آن حضرت فرق باشد بلکه توسّل شامل تمسّک به خود حضرت نیز می شود.
4- توسّل در گفتار پیامبر(صلی الله علیه و آله)
روایاتی نقل شده که دلالت بر جواز توسّل به پیامبر (صلی الله علیه و آله) و بندگان خاصّ خدا دارد :
1 - مرد نابینایی به حضور پیامبر(صلی الله علیه و آله) آمد و عرض کرد :
«از خداوند بخواه تا به من عافیت ببخشد. پیامبر(صلی الله علیه و آله)فرمود: اگر مایل هستی دعا برای تو را به تأخیر بیندازم - وآن برای تو بهتر است - واگر مایل هستی دعا کنم. مرد نابینا گفت : دعا بفرمایید. پیامبر(صلی الله علیه و آله) به
1- (1) - شرح نووی بر صحیح مسلم: 1/ 232 و231 و230.