شرحی بر دعای ندبه صفحه 11

شـرح ! بـدانـکه تمام موجودات امکانی نیاز به مربی دارند ، که بدون آن قابلیت بـقـا و دوام را نـدارنـد ، و بـه کـمـال مـمکنه نمی رسند ، و مددهای وجودی که افاضه به ممکنات می شود ، شرط دوا و بقای آنهاست . و این عین تربیت مطلقه حضرت ربوبی است ، و تمام اءجزای عالم در بقاء و استمرار آن ، نیاز به جنبه ربوبیت حضرت اءحدیت دارد . ربـنا الذی اءعطی کل شی ء خلقه ثم هدی طه - آیه 50 - ( پروردگار ما کسی است که خلقت هر چیزی را بآن داده سـپـس هدایت کرده است ) و افاضات وجودی و کمال ذرات عالم همه بر بوبیت رب صورت مـی گیرد ، همچنانکه حضرت ابراهیم علیه السلام در مقام توصیف رب گوید ! فانهم عـدولی الا رب العـالمـیـن * الذی خـلقـنـی فـهـو یـهدین * و الذی هو یطمعنی و یسقین* و اذا مـرضـت فـهـو یـشـفـیـن * و الذی یمیتنی ثم یحیین * و الذی اءطمع اءن یغفرلی خطیتی یوم الدیـن * رب هـب لی حکما و الحقنی بالصالحین - شعراء آیات 77 تا 83 - یعنی ! که آنـان دشـمـن مـنند مگر پروردگار عالمیان ، که مرا آفرید ، و هم او هدایتم می کند ، و هم او غـذایـم مـی دهـد ، و سیرابم می کند ، و چون بیمار می شوم شفایم می دهد ، و کسی که مرا مـی مـیراند ، سپس زنده ام می کند . و کسی است که موجبات سعادت مرا در آخرت فراهم می کـنـد . و طـمـع دارم کـه گـنـاه مـرا روز جـزا بـیـامـرزد ، پـروردگـارا بـه مـن کمال علم و حکمت را عطا کن و مرا با شایستگان قرین گردان .

العـالمـیـن - جـمـع عالم است و هر نوعی از انواع موجودات ، عالمی نسبت بخود دارد . همچون عالم ملائکه ، و عالم انسان ، و عالم حیوان ، و عالم نبات و نظایر آنها .

تو پنداری جهانی غیر از این نیست

زمین و آسمانی غیر از این نیست

چو آن کرمی که در گندم نهان است

زمین و آسمان او همان است

و البـته شکل تربیت موجودات در هر یک از عوالم مختلف است . و در هر عالمی نسبت به هر مـوجـودی بـطـریـق خـاص انـجـام مـی گیرد . و ثمرات آنها با هم مختلف است . و عدد عوالم ذکرش در اءخبار آمده ، و مختلف است ( 39 ) .

و صلی الله علی محمد و آله و سلم تسلیما

تـرجـمـه !

( و درود و رحـمـت فـرسـتـد خـدا بـر محمد و آلش با سلام خاصی ) .