شرحی بر دعای ندبه صفحه 110

( کـجا است آنکه متکبران و سرکشان عالم را هلاک و نابود کننده است ) .

شـرح ! رؤ سـا از اهـل کفر و نفاق بر حسب قدرت ظاهری خود از پذیرفتن حق اعراض می کنند و به میل نفسانی خود با مردم رفتار می نمانید ، و خود را مالک الرقاب می دانند ، و هر چه از اقامه دلیل و برهان و استدلال چگونگی رفاهیت افراد ملت و جامعه را به آنان بفهمانند و اعلام کنند گوششان بدهکار چنین سخنانی نیست ( لقد استکبروا فی انفسهم و عـتـوعـتـوا کـبـیـرا - فـرقـان ! 21 کـه ( محققا خود را بزرگ شمرده و گستاخی کردند گستاخی بزرگی ) .

و از ایـن نـظـر با دین حق و امور حقه آن که بر خلاف نظریه آنان است مخالفت می کنند و مـصـداق آیـه شـریـفـه مـردوا عـلی النفاق - توبه ! 101 - می شوند که در نفاق و دوروئی فرو رفته اند .

و آن حضرت علیه السلام بعد از ظهور و قیامش تمام سرکشان و گردنکشان را از میان می بـرد ، و شـر و ایـذای آنـهـا را از سر توده مستضعف مردم رفع می کند و مصداق کریمه فـقـاتلوا ائمة الکفر انهم لا ایمان لهم لعلهم ینتهون - توبه ! 12 - ( پیشوایان کفر را بـکـشـید چون پایبند به عهد و پیمان خود نیستند شاید دست بردارند ) را در خارج محقق می سازد . و سرزنش کسی او را از تعقیب هدفش باز نمی دارد .

این مستاءصل اهل العناد و التضلیل و الالحاد

ترجمه !

( کجا است ریشه کن کننده معاندین حق و فریب دهندگان خلق و ملحدان ) .

شـرح ! عـنـود و عـنـیـد از عـنـد به معنی پیش و نزد است از اینرو به کـسـی کـه به آنچه پیش خود دارد به شگفت آید و به خود گیرد و بدان ببالد و افتخار کـنـد عـنـید گویند و کسی هم که بعد از شناختن حق بودن چیزی با آن مخالفت نماید معاند خوانند که لازمه معنی اصلی آنست . پس اهل عناد به آن کسانی گفته می شود که اعراض از حـق مـی کـنـنـد بـا ایـنـکـه مـی دانـند آن حق است . یعرفون نعمة الله ثم ینکرونها - نحل ! 83 - ( یعنی نعمت خدا را می شناسند سپس آن را انکار می کنند ) .

در تـفـسـیـر صـافـی از تـفسیر عیاشی نقل می کند که درباره این آیه مبارکه از امام کاظم عـلیـه السـلام سئوال شد فقال ! عرفوه ثم انکروه ( یعنی ( حقانیت ) او را شناختند سپس انکار کردند ) .

هـمـچـنـانـکـه خـدای تـعـالی در سوره نمل آیه 14 می فرماید ! و جحدوا بها و استیقنتها انفسهم ظلما و علوا فانظر کیف کان عاقبة المفسدین ( فرعون و اتباعش منکر آیات خداوند شـدنـد در حـالی کـه یـقـیـن داشـتـنـد کـه ایـن آیـات از جانب خدا است و از روی ستم و علو و برتری منکر آنها شدند بنگر که چگونه شد عاقبت تبهکاران ) .