شرحی بر دعای ندبه صفحه 13

و سـلم تـسـلیـمـا - سلام و تحیت و درود خداوند نسبت باءنبیاء در قرآن شریف آمده است . از جمله آیات 79 و 109 و 120 و 130 سوره صافات که سلام بر نوح و ابراهیم و موسی و هـارون و آل یاسین ، و آیه 181 سلام بر همه پیغمبران است که می فرماید ! و سلام عـلی المـرسـلین . و همچنین سلام و تحیت از طرف خداوند به مومنین که می فرماید ! سـلام قـولا مـن رب رحـیـم - یـس آیـه 58 - ( در آن روز بـاهـل بهشت از طرف پروردگار مهربان ابلاغ سلام می شود ) . و آیه 44 سوره اءحزاب کـه می فرماید ! تحیتهم یوم یلقونه سلام و اعدلهم اجرا کریما ( تحیت آنان روزی کـه او را دیـدار کنند سلام است و برایشان اءجر محترمانه مهیا کرده است ) . و سلام ملائکه بـه اءنـبیاء و مومنین در آیات متعددی آمده است . از جمله در داستان ابراهیم می فرماید ! و لقـد جـاءت رسـلنـا ابـراهـیـم بـالبـشری قالوا سلاما - هود آیه 69 - و سلام ملائکه بمومنین در وقت مردن و در عالم بهشت است که می فرماید ! الذین تتوفهم الملائکة طیبین یـقـولون سـلام عـلیـکـم ادخـلوا الجـنـة بـمـا کـنـتـم تـعـمـلون - نـحـل آیـه 32 - همانهائی که فرشتگان به حال پاک سیرتی جانشان را بگیرند . سلام بر شما به پاداش اعمالی که می کردید ، به بهشت درآئید . و آیات دیگر . ( 43 )

و البـتـه چـون مـعنی سلام سلامتی است ، پس مقتضای جمله سلم تسلیما تحقق سلامت اسـت . یـعـنـی سـلامـتـی و آسـایـش از طـرف حـق تـعـالی شـامـل حـال پـیـغـمـبـر و آل اوسـت ، کـه از طـرف خـداونـد - جـل ذکـره - هـیـچـگـونـه ضـرری بـه ایـشـان نـرسـد ، و از طـرف حـق در کـمـال اءمـن و اءمـان بـاشـنـد ، و کـسـی هـم کـه مـتـابـعـت هـادیـان حـق را نماید ، سلام الهی شـامـل او مـی شـود که فرمود ! و السلام علی من اتبع الهدی - طه آیه 47 . ( درود و سلامتی بر آنکس که از هدایت پیروی نماید ) .

اللهم لک الحمد علی ما جری به قضاوک فی اولیائک

ترجمه !

( بار الها ستایش تو را سزا است بر آنچه از قضا و قدر درباره اولیائت و از نعمت و بلا و آسایش و رنج مقدر فرموده ای ) .

شرح ! وجه اختصاص حمد بذات اءقدس الهی را سابقا بیان کردیم . و در اینجا به تذکر این نکته می پردازیم که حمد و ستایش خداوند در تمام حالات ، برای انسان لازم و شـایـسـتـه اسـت . چـه در حـال ابـتـلاء و گـرفـتـاری ، و چـه در حـال صـحـت و رفـاهـیـت . زیـرا هـر آنـچـه از طـرف حـضـرت اءحـدیـت رسـد ، مـشـتـمل بر یک نوع مصلحت است . و از این نظر لازم است ، در مصیبت و بلائی که به انسان روی مـی آورد ، اثـبـات قدم بکار برد ، و حمد و ستایش خدا را در نظر گیرد ، همان طوری که سیره انبیاء و اولیای حق بوده ، و انسان با داشتن چنین صفتی منافات ندارد که از ظلم ظالم متاءثر شود و او را لعن کند ، و یا در مصیبتی محزون و گریان گردد .

در روایات است که جابربن عبدالله اءنصاری در اءواخر عمر خود که مبتلا به ضعف پیری ، و نـاتـوانـی بود ، حضرت امام محمد باقر علیه السلام به عیادت او رفت ، و از حالش جـویـا شد . جابر گفت ! حالم بجائی رسیده که پیری را از جوانی و مرض را از صحت و مـرگ را از زنـدگـی بـیـشتر دوست دارم . و زنده بودنم را بر مرگ ترجیح نمی دهم . امام عـلیـه السـلام فـرمود ! حال من چنان است که اگر مبتلا به پیری شوم همان را دوست دارم ، و اگر واجد نعمت صحت باشم همان را . و چون زنده ام و زندگی را به من عطا کرده مـی پـسـندم ، و اگر دچار مرگ شوم همانرا خواهانم . جابر وقتی که این سخن را از آن حضرت بشنید ، صورت او را بوسید و گفت ! راست گفت پیغمبر که به من فرمود ! جـابـر تـو یـکی از فرزندان مرا که همنام من است خواهی دید یبقر العلم کما یبقر الثـر الارض ( کـه مـی شـکـافـد و واضـح و روشـن مـی کـنـد مـسـائل مـشکله علم را ، همانند شکافتن گاو نر زمین را ) بعد گفت ! سلام مرا باوبرسان . و اشاره به همین مقام نموده . کسی که چنین سروده !

گر آسوده ور مبتلا می پسندد

پسندیده ام آنچه او می پسندد

چرا دست یازم چرا پای کوبم