شرحی بر دعای ندبه صفحه 49

در مجلد 9 بحار صفحه 256 ( 166 ) در تفسیر ان یدعون من دونه الا اناثاً از تفسیر عـیـاشـی نـقل شده ! که هر کس خود را باین لقب ملقب و بدان راضی و خشنود باشد چـنـیـن کـسـی از نـظـر خـبـاثـت و دنـائت روحـی هـمـانـنـد مـخـنـث اسـت و مفعول و یا بدان مرض مبتلی گردد .

تـنـبـیـه ! شـایـد عـلت ایـنـکـه هـر کـس غیر از علی علیه السلام خود را بلقب امیر المؤ منین مـعـرفـی کـند . . . آنستکه چون شاءن امیر المؤ منین امارت و فرماندهی بر مؤ منان است و لازم اسـت کـه ابتدا خود در صفت ایمانی از هر حیث و هر جهت شایسته و جامع بوده باشد تا این صفت شایسته او گردد ( و وضع الشیی فی موضعه باشد تا مؤ منان ازمتابعت و پـیـروی و دستوراتش در جامعه رو بصلا روند و سعادت دنیا و آخرت آنان فراهم شود ، و از این نظر کسانی که شایستگی این مقام را ندارند و باین لقب ملقب گردند در صورتی کـه نـه قابلیت آن را دارند و نه شایستگی آن را و مردم اینها را باین نام خوانند ، هر کدام هـمـانـند مردیست که منکوحه و مفعول دیگران واقع شود و این صفت زشت در او ظاهر گردد و یا بدان مبتلا شود . ( 167 )

در مجلد 9 بحار صفه 246 ( 168 ) رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود ! در شب مـعـراج خـداونـد بـمـن فـرمـود ! مـن بـرای تـو علی را انتخاب کردم و تو او را برضایت و جـانـشـیـنـی خـود بپذیر ، و من از علم و حلم خود بر وی عطا کردم ، و او حقاً امیر مؤ منان است کهاحدی از گذشتگان و آیندگان به این مقام نرسند . . . .

در مـجـلد 9 بـحـار صـفـحـه 247 ( 169 ) از عـبـدالمـؤ مـن نـقـل شـده گوید ! از امام پنجم ابوجعفر علیه السلام ملقب شد ، فرمود ! لان میرة المومنین مـنـه و هو یمیرهم العلم چون غذای ( روحی و معنوی مؤ منان از اوست ، که او آنان را بـعـلم خـود اطـعـام مـی کـنـد ، و اءیـضـادر هـمـان مـجـلد و هـمـان صـفـحـه از جـابـر جـعـفی نقل شده که گوید ! به امام محمد باقر علیه السلام گفتم ! فدایت شوم برای چه حضرت عـلی عـلیـه السـلام بـه امـیـرالمؤ منین ملقب شده ؟ فرمود ! برای اینکه به آنان علم ودانش اطـعـام مـی کـرد آیـا نـشـنـیـدی نـمـونـه گـفـتـه کـتـاب خـداونـد عـز و جـل را ونـمـیـراءهلنا ـ یوسف آیه 65 ـ راجع به پسران یعقوب پیغمبر است که گفتند برای کسان خویش آذوقه می آوریم . ( 170 )

تـوضـیـح - بـدانـکـه انسان را ظاهری و باطنی است و همانطوری که ظاهر انسان که همان بـدن و اعـضـای ظـاهـری اوسـت و برای حفظ و بقا و نمو آن نیاز به تغذیه است همین طور باطن انسان همه که عبارت از روح و معنویت اوست در بقا و ارتقا بمراتب عالیه و کمالات نـفـسـانـی نـیازمند غذای روحی و معنوی است . چنانکه در تفسیر این آیه مبارکه فلینظر الانسان الی طعامه عبس ! 24 ـ در کتاب کافی از امام ابوجعفر محمد باقر علیه السلام روایـت شـده کـه فـرمـود ! الی عـلمـه الذی یـاخـذ عـمـن یـاخـذه پـس طـعـام شامل طعام بدن و طعام روح هر دو میشود . و همانطوری که انسان به غذای جسمی و مادی خود باید بنگرد همچنین به غذای روحی و معنوی خود باید نظر افکند ، و بداند که این غذا نیز چـگونه و از کجا تهیه شده زیرا انسان فقط حیوان نیست که طعام و غذایش همان غذا و طعام مـادی بـاشد . پس لازم است که این غذای معنوی او از معدن علم و روحانیت تامین شود که همان اهل بیت رسول خدایند صلی الله علیه و علیهم ، و همانطوری که فرمود ! انا مدینه العلم و علی بابها تمام علوم از معارف و حکمت از پیغمبر اکرم به امیر المؤ منین افاضه شده و غذای معنوی و روحی مؤ منین هم بوسیله آن بزرگوار به آنان افاظه میشود .

و قال انا و علی من شجرة واحدة و سائرا اناس من شجر شتی

تـرجـمـه !

( و گـفـت مـن و علی از یک درختیم و سایر مردم از درخت های مختل و گوناگون میباشند .

شـرح ! در تـفـسـیـر بـرهـان ( 171 ) از جـابـر بـن عبدالله انصاری روایت شده از رسول خدا که به علی علیه السلام فرمود ! مردم از درخت های مختلف و متفرقند و من و تـو از یـک درخـتـیـم ، سـپـس ایـن آیـه را قـرائت کـرد ! و جـنـات مـن اعـنـاب وزرع و نخیل صنوان و غیر صنوان یسقی بماء واحد ـ رعد آیه 4 ـ ای بالنبی وبک یعنی ـ و باغهائی از انگور ، و کشت و خرما از یک اصل و بن وغیر آن که بیک آب سیراب میشوند . یعنی بوسیله پیغمبر و تو .

در تـفـسـیر منهج الصادقین از ابوهارون نقل شده که گوید از ابوسعید خدری خواستم که تو از حال علی بن ابی طالب علیه السلام و آنچه از فضائلی که از او میدانی بمن خبر بـده و آگـاهـم کـن ؟ جـواب داد ! ای ابـا هـارون بـدان و آگـاه بـاش کـه مـن از رسـول خـدا صلی الله علیه و آله شنیدم که فرمود ! مردم از درخت های مختلفند ، و من و علی از یـک درخـتـیـم ، و مـن اصـل آن درخـتـم و عـلی بـن ابـی طـالب فـرع آن درخـت ، خـوشـا بحال کسی که به اصل آن تمسک جوید و از میوه های آن بهره مند گردد .