شرحی بر دعای ندبه صفحه 83

و قضای الهی بر آنان جاری شد به چیزی که حسن ثواب ( و پاداش نیکو ) از آن امید می رود )

شـرح ! بـدانکه هیچ یک از افراد انسان در این عالم دنیا سالم از ابتلا و گرفتاری نـخـواهد بود کما قال الله تعالی ! لقد خلقنا الانسان فی کبد ـ بلد آیه 4 ـ یعنی فـی تعب و مشقة ( محققاً ما انسان را در رنج و سختی آفریدیم ، ( و رنج و مشقت از هر سو در تمام شئون زندگی برانسان احاطه دارد .

در تـفـسـیـر مـجـمـع البـیـان ذیـل ایـن آیـه مـبـارکـه از ابـن عـبـاس و جـمـاعـتـی نـقـل کـرده کـه انـسـان بـا مـطـائب دنـیـا و شدائد آخرت دست و پنجه نرم می کند 0 و پـیـوسـتـه در زد و خـورد اسـت ) . و گوید فرزند آدم همیشه در اقدام به هر کاری رنج می برد تا از دار دنیا برود .

نابرده رنج گنج میسر نمی شود

مزد آن گرفت جان برادر که کار کرد

پـس بـنـابـرایـن تـفـسـیـر مـفهوم آیه چنین است که انسان را در تعب و مشقت آفریدیم ، و او پیوسته متحمل مشقت و سختی است تا از دار دنیا مفارقتنماید .

ابـتـدای مـشـقـت انـسان از رحم مادر شروع می شود هنگامی که روح در او دمیه شود ، و موقع ولادت ، و ایـام شیرخوارگی ، و بازگرفتن از شیر ، و گرفتاریهای دیگر زندگی که رفـتـه رفـهـت شدیدتر می شود تا هنگام سختی مردن و جان دادنش . و هر کس اندک تاملی بـه دوران زنـدگـی خود نماید به انواع مشقت و سختی که در دوره زندگی خود دیده به حقیقت این گفتار را تصدیق خواهد نمود .

در نـهـج البـلاغه خطبه 224 فرماید ! دنیا سرائی است که گرفتاری و اندوه آنرا فـرا گـرفـتـه ، و بـه مـکـر و بـی وفـائی شـهـرت یـافـتـه ، و هـمـواره بـه یـک حـال نـیـسـت و اهل دنیا سالم نمی مانند ، حالات مختلف و نوبت های دگرگون ، خوشی در آن نـکـوهـیـده ، و امـنـیـت و آسـایـش از آن رخـت بـربـسـتـه ، و اهـل دنـیا در آن هدف تیرهای بلایند ، و دنیا آنها را هدف تیرهای خود قرار می دهد ، و آنها را به مرگ خود نابودشان می کند .

البـتـه ایـن رنج و محن و گرفتاری و سختی برای همه افراد نوع بشر کم و بیش هست ، ولی بـه مـوجـب اخـبـار و روایـات برای اولیای خدا از پیغمبران واوصیاء و اولیاء علیهم السلام سبب ارتفاع مقام و ارتقاء درجه آنان در قیامت است .

در مجلد دهم بحار ص 163 ( 257 ) از حضرت صادق علیه السلام روایت شده که فرمود ! خـداونـد اولیـای خود را با مصائبی روبرو می سازد تا بدان وسیله به آنها اجر و پـاداش رسـانـد بـدون آنـکـه گناهی از آنان سرزده باشد که آن گرفتاری و مصیبت به موجب آن گناه باشد .