- سخن نخست 1
- اشاره 3
- زیارت اربعین جابر 19
- اشاره 19
- زیارت اربعین اهل بیت: 27
- اشاره 27
- گاه شمار سفر اسارت 28
- جغرافیا و مسیرهای سفرکاروان اسارت 30
- فرهنگ سازی زیارت اربعین 33
- اشاره 33
- امام صادق علیه السلام و فرهنگ سازی زیارت اربعین 35
- امام عسکری علیه السلام و فرهنگ سازی اجتماعی زیارت اربعین 35
- جغرافیای شیعه 51
- اربعین امتداد عاشورا 59
- مهدی شناسی در لغت و اصطلاح 65
- پیوندها در زیارت نامه ها 82
- تحلیل و آنالیز اجتماعی / رفتاری حماسه اربعین 87
نیرو سازی برای ایشان را داشت، جابر هم تا زنده بود (در امتداد حماسه اربعینی خود) برای احیای امر اهل بیت و تثبیت امامتشان تلاش کرد.(1)
در اهمیت این تلاش ها و اقدامات جابر همین بس که بدانیم اهل بیت پیامبر: در این سال ها در حجاز کمترین یار و یاور را داشتند. امام سجاد7 به شدت در مدینه غریب بودند، تنها این جابر بود که باوجود نابینایی در کوچه های مدینه راه می رفت و انصار را به یاری اهل بیت فرامی خواند.
زیارت اربعین اهل بیت:
اشاره
دومین رویداد تاریخی که بسترساز فرهنگ زیارت اربعین است بازگشت کاروان اسرا به کربلا در روز اربعین است. در این زمینه باید دانست که درباره گاه شمار قیام امام حسین7 و گاه شمار سفر امام به کربلا و گاه شمار رویدادها تا عصر عاشورا، متون متعددی وجود دارد ولی درباره رویدادهای دوران اسارت (احتمالاً تحت تأثیر جریان سانسور قوی امویان جهت تطهیر خود از حادثه عاشورا) گزارش های مستند فراوان و کافی وجود ندارد.
البته اصل سفر کاروان اسارت به شام و این که هدف سفر، تخریب شخصیت بازماندگان کربلا و اعلان نابودی اسلام بود، شکی نیست. همچنین حماسه آفرینی اهل بیت امام حسین7 در کنار تحمل بیشترین آزارها هم مورد پذیرش تاریخ است؛ اما متأسفانه جزئیات سفر اسارت در تاریخ چندان روشن و
1- [1] . پس از آنکه جابر، پیام رسول خدا 9 را به امام باقر 7 رساند، امام باقر 7 به جابر فرمود: وصیت خود را آماده کن، زیرا تو در مسیر حرکت به سوی خدایی! قطرات اشک از چشمان جابر سرازیرشد و به امام باقر 7 عرض کرد: آقای من، این خبر را قبل از شما رسول خدا 9 به من داد و فرمود: «چند روز پس از دیدار با محمد بن علی (امام باقر 7 ) از دنیا می روی.» امام باقر 7 فرمود: «ای جابر، سوگند به خدا، خداوند علم گذشته و حال و آینده تا روز قیامت را به من عنایت فرموده است.» جابر وصیت کرد، آماده سفر شد. و سرانجام در 73یا 74 یا 78 قمری در 94 سالگی در مدینه از دنیا رفت. طبق بعضی از روایات، امام صادق 7 فرمود: جابر، آخرین نفر از اصحاب بود که باقی مانده بود.