- سخن نخست 1
- اشاره 3
- زیارت اربعین جابر 19
- اشاره 19
- اشاره 27
- زیارت اربعین اهل بیت: 27
- گاه شمار سفر اسارت 28
- جغرافیا و مسیرهای سفرکاروان اسارت 30
- فرهنگ سازی زیارت اربعین 33
- اشاره 33
- امام صادق علیه السلام و فرهنگ سازی زیارت اربعین 35
- امام عسکری علیه السلام و فرهنگ سازی اجتماعی زیارت اربعین 35
- جغرافیای شیعه 51
- اربعین امتداد عاشورا 59
- مهدی شناسی در لغت و اصطلاح 65
- پیوندها در زیارت نامه ها 82
- تحلیل و آنالیز اجتماعی / رفتاری حماسه اربعین 87
اول: انبوه جمعیت زائران است (که خود قطره ای از دریا است)
دوم: انبوه میزبانانی که خالصانه در خدمت او هستند (که گاه خود می تواند این خدمتگزاری را هم تجربه و تمرین نماید)
از این دو واقعیت، آنچه مهم تر است و در حقیقت در یک روند زمانی چندساله (کمتر از یک دهه) منجر به این حماسه عظیم شده است، مسئله میزبانی جامعه شیعه عراق از این انبوه زائران است. این در حالی است که حماسه عظیم اربعین حسینی دقیقاً به مدت 20 روز تا یک ماه باعث تغییر و تحول در تمامی برنامه های اجتماعی و اداری و اقتصادی و... کشور عراق و شهرهای عتبات عالیات و مناطق پیرامونی می شود. ولی جالب این که جامعه شیعه عراق نه تنها از این وضعیت احساس ناراحتی و نگرانی ندارد، بلکه هرسال علاقه و همراهی بیشتری نشان داده و برای توسعه و گسترش آن تلاش بیشتری می کند.(1) اینجاست که این پرسش در ذهن زائر شکل می گیرد:
این رویداد از سوی میزبان چرا و چگونه شکل گرفته است؟
خود به عنوان زائر در این میان چه نقشی دارد؟ یا می تواند داشته باشد؟
در اینجا باید یادآور شد که برای فهم چیستی و چرایی رخداد حماسه اربعین در فضای شیعه عراق و عدم تکرارپذیری آن در فضای شیعه ایرانی باوجود قرار داشتن بارگاه امام هشتم در ایران و پیشینه تمدنی بیشتر و قدرت سیاسی/ اجتماعی وسیع تر؛ مباحث فرهنگی و جغرافیای نژادی و...
1- [1] . نکات عجیب اربعین: هرکسی مِلک شخصی اش را در معرض استفاده عموم زوار قرار می دهد، فقرا در انفاق اموال اندک خود از متمولان و ثروتمندان پیشی می گیرند، بسیاری از مردم کسب و کار خود را در این دهه تعطیل می کنند و ادارات و مدارس نیز به کارمندان و دانش آموزان برای مشارکت در مراسم اربعین مرخصی می دهند، در این ایام اختلافات خانوادگی با شکل گیری موکب های خانوادگی و یا پیاده روی های خانوادگی به سمت کربلا حل و فصل می شود.