شرح زیارت اربعین صفحه 128

حسین علیه السلام ).

6- عدم احترام به دیگران. 7- به هنگام همنشین شدن با زیر دستان احساس ذلت و خواری کردن. 8- در هر مجلسی وارد شود، می خواهد در رأس آن مجلس بنشیند و جای گیرد. 9 دوست دارد همه به او سلام کنند.

اسباب و علّت تکبّر:

1- گاهی علّت و سبب تکبّر حسب و نسب شخص است مثل اینکه چون پدر و مادر و اجداد و یا برادر و خواهر و فامیلش چنین و چنان است، تکبّر می کند.
2- گاهی سبب و علّت تکبّر زیبایی و جمال شخص است. مثل صورت زیبا یا اندام زیبا و یا قد و قامت رشید یا باهوش و زیرکی شخص.
3- گاهی سبب مال و ثروتی است که خداوند به کسی داده است یا اولاد و فرزندان است که خداوند به او داده است.
4- گاهی پست و مقام و عزت دنیوی است.
5- گاهی سبب آن عبادت و اعمال نیکی است که در طول عمرش انجام داده است.
6- گاهی علم و هنری که خداوند به او داده است.
7- گاهی عدم تربیت خانواده سبب تکبّر می شود.
8- گاهی سبب آن قوّت و نیرو و شجاعتی که خدا در شخص قرار داده است.
9- گاهی جهل و نادانی سبب تکبّر است.
10- گاهی سبب تکبّر جنسیت است، چون مرد است، فکر می کند، مقامش از زن بالاتر است، یا اینکه چون زن است، مقامش از مرد بالاتر است، در حالی که خداوند می فرماید: {إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاکُمْ}(1)

«مسلّما گرامی ترین شما در نزد خدا پرهیزکارترین شماست».

11- گاهی هوای نفس است.
12- گاهی سبب وسوسه شیطان و انسان های شیطان صفت است.

مواردی که باعث از بین رفتن تکبّر می شود، عبارتند از: 1- اذان و اقامه. 2- نماز با طمأنینه و توجّه. 3- ذکر خداوند. 4- دعا. 5- توسل. 6- سجد و رکوع طولانی. 7- تفکر و تعقل در آیات

1- . حجرات، 13.