با پیشوایان هدایتگر صفحه 104

أنا دار الحکمة وعلی بابها;3

من خانه حکمت هستم و علی در آن خانه است.

در سخن دیگری پیامبر خدا صلی اللّه علیه وآله به علی علیه السلام خطاب کرد و فرمود:

أنت تبیّن لأمّتی ما اختلفوا فیه من بعدی;4

تو پس از من هر آن چه را امت در آن اختلاف دارند واضح و آشکار می سازی.

علاوه بر آن، از نظر واقع خارجی که همان سیره و احوالات آن بزرگواران است نیز می توان به دست آورد که ائمّه علیهم السلام خازنان علم و دانش هستند; گرچه در این زمینه هیچ روایت یا دلیل عقلی هم نباشد.

ائمّه علیهم السلام در هر عصری که زندگی می کردند، از همه مردم آگاه تر و داناتر بوده اند. پس از پیامبر خدا صلی اللّه علیه وآله در بلاد اسلامی مانند حجاز، شام، یمن و عراق ـ کوفه و بصره ـ امیر مؤمنان علیه السلام علوم دینی را که در آن عصرها رایج بود، مانند علوم قرآنی، علوم حدیثی، علوم فقه و احکام در همه بلاد اسلامی منتشر نمود.

بنابراین، تطبیق «خزّان العلم» از نظر عقلی، نقلی و واقع خارجی بر امیر مؤمنان علی و دیگر ائمّه علیهم السلام روشن است.5

ائمّه علیهم السلام علوم اسلامی را از جمیع ابعاد دارا هستند. البتّه در علوم دینی بیشتر زمینه وجود داشته که علوم ائمّه علیهم السلام ظهور و بروز پیدا کنند; چون بیشتر محل ابتلا و حاجت بوده است وگرنه امیر مؤمنان علی علیه السلام می فرمایند:

فواللّه، إنّی بطرق السماء أعلم منّی بطرق الأرض;6