با پیشوایان هدایتگر صفحه 268

این چه شأن و منزلتی است که کسی برهان خدا باشد؟ خداوند در هر عالَمی از عوالم، چه در دنیا و چه قبل و بعد دنیا به ائمه اطهار علیهم السلام احتجاج می کند و آیا کسی قدرت ایستادگی در مقابل برهان الهی را دارد؟

احتجاج برای چیست؟ بدیهی است که خداوند متعال به احتجاج، استدلال و اقامه شهود نیاز ندارد. اگر بخواهد کسی را مؤاخذه کند، مطابق علمش حکم می کند; چرا که به همه امور احاطه دارد. پس آوردن برهان و اقامه شهود برای چیست؟

مگر کسی می تواند بر حکم خداوند متعال اعتراض کند؟1 مگر عدل الهی، حکم الهی و علم الهی خدشه بردار است؟ مگر خودش در آخرت به حساب بندگانش رسیدگی نمی کند؟

آری، قاعده لطف این را اقتضا می کند که حق تعالی کسانی را در این عالَم برهان قرار دهد که از طریق آن ها احتجاج نماید و انسان را مؤاخذه کند.

بحثی در فقه اسلامی مطرح است که اگر دو نفر مثلاً بر سر ملکی نزاع داشته باشند و به حاکمی مراجعه کنند که می داند حق با کیست، آیا می تواند طبق علم خود داوری کند یا نه؟ این بحث هم در حقوق الهی و هم در حقّ مردم مطرح شده است.2

هشام بن حکم گوید: امام صادق علیه السلام فرمود: پیامبر خدا صلی اللّه علیه وآله فرمود:

إنّما اقضی بینکم بالبیّنات والأیمان;

من فقط با دلیل و سوگند داوری می نمایم.

حضرتش در پایان حدیث فرمودند:

وبعضکم ألحن بحجّته من بعض، فأیّما رجل قطعت له من مال أخیه شیئاً فإنّما قطعت له به قطعة من النار;3