با پیشوایان هدایتگر صفحه 287

در آیه دیگری از قرآن این گونه آمده است:

(وآتاهُ اللّهُ الْمُلْکَ وَالْحِکْمَةَ);6

و خداوند به او حکومت و حکمت عطا فرمود.

در آیه دیگری می فرماید:

(یُؤْتِی الْحِکْمَةَ مَنْ یَشاءُ);7

حکمت را به هر کس بخواهد عطا می کند.

از آن چه بیان شد، روشن می شود که حکمت، اعطایی از ناحیه خداوند متعال است و همین حکمت اعطایی ـ بنابرآن معنایی که شد ـ محکم و مستحکم است و همه حقایقی که از طریق علم یا عقل به دست می آید، به طور مطلق در نزد ائمّه علیهم السلام ثبوت دارد که آن ها معدن های حکمت الهی هستند; یعنی تمام آن حقایقی را که خداوند متعال اعطا فرموده، همه در این جا جمع شده و در هر جا که باشد، بایستی از این جا رفته و برود. البته این به استفاده کنندگان از حکمت بستگی دارد که به اندازه گستره و استعدادشان می توانند از آن بهره ببرند.

1. المفردات فی غریب القرآن: 126 و 127.

2. همان: 126. در این منبع آمده است: «حکم: حکم أصله منع منعاً لإصلاح ومنه سمّیت اللجام حکمة الدابة، فقیل حکمته وحکمت الدابّة، منعتها بالحکمة وأحکمتها جعلت لها حکمة...».

3. همان: 126 و 127. در این منبع آمده است: «والحکم بالشیء وأن تقضی بأنّه کذا أو لیس بکذا سواء ألزمت ذلک غیرک أو لم تلزمه، قال تعالی: (وَإِذا حَکَمْتُمْ بَیْنَ النّاسِ أَنْ تَحْکُمُوا بِالْعَدْلِ); سورة نساء (4): 58 (یَحْکُمُ بِهِ ذَوا عَدْل مِنْکُمْ); سورة مائدة (5): 95».