با پیشوایان هدایتگر صفحه 292

یا أبا محمّد! إنّ عندنا واللّه سرّاً من سرّ اللّه، وعلماً من علم اللّه، واللّه ما یحتمله ملک مقرّب ولا نبی مرسل ولا مؤمن امتحن اللّه قلبه للإیمان، واللّه ما کلّف اللّه ذلک أحداً غیرنا ولا استعبد بذلک أحداً غیرنا...;1

ای ابامحمّد! به خدا سوگند، همانا نزد ما سرّی از اسرار خدا، دانشی از دانش خداست. به خدا سوگند، کسی را توان تحمّل آن نیست حتی فرشته مقرّب، پیامبر مرسل و مؤمنی که خداوند دلش را به ایمان آزموده باشد. به خدا سوگند که خدا آن را به احدی جز ما تکلیف نفرموده است و عبادت آن را از احدی جز از ما نخواسته است.

و گاهی به عنوان «صعب مستصعب» آمده است، آن جا که ابوبصیر گوید: امام صادق علیه السلام می فرماید:

حدیثنا صعب مستصعب; لا یؤمن به إلاّ ملک مقرّب أو نبی مرسل أو عبد امتحن اللّه قلبه للإیمان;2

حدیث ما سخت و دشوار است; کسی نمی تواند به آن ایمان بیاورد جز فرشته مقرّب، یا پیامبر مرسل، یا بنده ای که خداوند دلش را به ایمان آزموده باشد.

و گاهی به عنوان علم مکنون آمده است. در روایتی می خوانیم که به پیامبر خدا گفته شد: ای رسول خدا! نظر شما درباره آیه ای که می فرماید: «به راستی خدا و فرشتگان به پیامبر صلوات می فرستند» چیست و این چگونه است؟

آن حضرت فرمود:

هذا من العلم المکنون ولولا أنّکم سئلتمونی ما أخبرتکم;3

این از علم مکنون است و اگر شما نمی پرسیدید پاسخ نمی دادم.

بنابراین، علم خداوند متعال محدود نیست. ورای این امور، امور دیگری است که ما درک نمی کنیم; امّا از روایات معلوم می شود که از بندگان خدا کسانی هستند که از اسرار آگاه می شوند. در قرآن آمده است: