با پیشوایان هدایتگر صفحه 339

آن گاه مطالبی به او فرمود و او برگشت و عذرخواهی کرد. آن حضرت به افرادی که در خدمتشان بودند، رو کرد و فرمود:

أیّما کان خیراً؟ ما أردتم؟ أم ما أردت؟...;2

کدام یک بهتر بود؟ آن چه شما می خواستید؟ یا آن چه من انجام دادم؟... .

آری! آن بزرگواران هر فردی را به گونه ای هدایت می کنند، هر کسی را با بیانی و شکل خاصی هدایت گرند. اگر جاهل است از راهی و اگر عالم است از راه دیگر و اگر از علمای کفّار و ملل دیگر است، با اسلوب دیگری با او سخن می گویند.

به راستی این ها چه حقایق و دقایقی در زندگی ائمّه علیهم السلام است که ما از آن ها غافل هستیم؟

زندیقی از حضرتش می پرسد: انصافاً این چه کاری است که شما انجام می دهید؟ در این هوای گرم با این وضعیّت به مکّه می روید و دور یک چهار دیواری طواف می کنید و...؟

حضرت فرمود: تو تا کنون به مسافرت رفته ای؟ اگر احتمال بدهی در مسیر از تشنگی خواهی مرد و آب پیدا نخواهد شد، چه می کنی؟ اگر کسی به تو گوید: در این جاده آب نیست، چه احتمال راست یا دروغ بدهی، جز این نیست که کوزه آبی با خود حمل خواهی کرد. اگر در بین مسیر آب نبود و به مقصد رسیدی، مشکلی نیست; تو آب برده بودی و اگر آب بود، تو فقط مشقّت و زحمت حمل کوزه را داشتی و آن را تحمّل کرده ای و اگر احتمال ضعیف است، محتمَل قوی است; چرا که بحث مرگ و زندگی است.

با این پاسخ آن فرد زندیق مجاب شد.3

در کتاب اصول کافی آمده است: شخصی از امام صادق علیه السلام پرسید: ای پسر رسول خدا! به من بگو خدا کجاست؟ چرا که مجادله کنندگان در این باره بسیار سخن گفته اند و من حیران شده ام.

حضرت در پاسخ فرمود: تو تا کنون به کشتی سوار شده ای؟