با پیشوایان هدایتگر صفحه 372

از قدیم الایّام بین علمای ما در کتاب های اعتقادی، حدیثی، فقهی و اصولی بحث شده که آیا خداوند متعال به معصوم علیه السلام ولایت به معنای اذن در تصرّف، داده است یا نه؟ آیا ولایت تکوینی، به این معنا که امام علیه السلام از جانب خداوند متعال مأذون باشد که در کون و تکوینیّات تصرّف کند، دارد یا نه؟ آیا ولایت تشریعی، به این معنا که معصوم علیه السلام از ناحیه خداوند متعال مأذون باشد که در اموال و انفس مردم تصرّف کند، دارد یا نه؟ آیا خداوند متعال اذن به امام یا معصوم داده است که در احکام شرعی تصرّف کند یا نه؟

اگر به این پرسش ها، پاسخ داده شود و به اثبات برسند، به خوبی معنای «والمظهرین لأمر اللّه ونهیه» روشن خواهد شد.

بخشی با عنوان «باب التفویض إلی رسول اللّه وإلی الأئمّة علیهم السلام فی أمر الدین» در کتاب اصول کافی آمده است که روایاتی چند در ذیل آن نقل شده است.5منظور از طرح این بخش این است که خداوند متعال احکام شرعی را به پیامبر اکرم و ائمّه علیهم السلام واگذار کرده است. علما و دانشمندان در شرح این روایات نوشته اند که منظور از «تفویض احکام» واگذار کردن احکام به معصوم و در اختیار او قرار دادن و به عبارت دیگر: إذن تصرّف کردن اوست.6

چگونه می شود که معصوم علیه السلام به اذن خداوند متعال در کلّ کون تصرّف کند و در اموال و انفس تصرّف نماید، ولی در احکام شرعی که سلسله امور اعتباری هستند، از ناحیه شارح مقدّس اذن در تصرّف نداشته باشد؟

بنابر بررسی ها، هیچ فردی در این مورد درباره پیامبر اکرم صلی اللّه علیه وآله اشکال نکرده است که حلال و حرام و سایر احکام شرعی به دست آن حضرت صلی اللّه علیه وآله سپرده شده و آن بزرگوار می تواند در احکام شرعی کم یا زیاد نماید. به همین جهت، مواردی هم در این باره نقل شده است. از جمله عدد رکعات نمازهای فریضه و نافله و اجناس زکات... .

آری! زیارت جامعه مقامات و منازل ائمّه علیهم السلام را بیان می کند که آن گاه که انسان می خواهد معصوم را زیارت کند اعتقاداتش را و بالخصوص ایمان خود را به مقاماتشان بر امام علیه السلام عرضه می دارد و می گوید:

اُشهد اللّه وأشهدکم أنّی مؤمن بکم وبما آمنتم به کافر بعدوّکم وبما کفرتم به;

خدا و شما را گواه می گیرم که به شما و به آن چه شما ایمان دارید، ایمان دارم و به دشمن شما و به آن چه شما به آن کفر میورزید، کفر میورزم.

1. سوره اسراء (17): آیه 78.

2. سوره مائده (5): آیه 48.