با پیشوایان هدایتگر صفحه 440

البرهان أوکد الأدلّة وهو الّذی یقتضی الصدق أبداً لا محالة;1

برهان محکم ترین دلیلی است که برای همیشه صدق را اقتضا می کند.

چند کلمه تأکید در این عبارت وجود دارد: «أوکد»; افعل التفضیل از تأکید، «الصدق»، «ابداً» و «لا محاله». از آن جا که راغب اصفهانی در فهم الفاظ قرآن و حدیث جامعیّت داشته و از فلاسفه و حکما نیز به شمار می رفته و از فرق بین برهان و دلیل در منطق نیز آگاه بوده، چنین عبارتی قوی را در مورد برهان بیان می کند.

بنابراین معنا، ائمّه علیهم السلام برای خداوند متعال چنین هستند که سر تا پا صدقند; وجودشان، کلامشان، فعلشان، تعلیمشان صدق است، آن هم صدق ابدی و قطعی که هرگز منقلب و عوض نمی گردد. تمام حرکات، سکنات و افعالشان برای خداوند متعال برهان است و واقع تاریخ زندگانی آن بزرگواران این معنا را به خوبی اثبات می کند و اگر کسی تردید دارد، به روایات ما مراجعه کند و منابع مخالفان را بررسی کند تا ببیند آنان درباره ائمّه علیهم السلام چه می گویند. باید دید که متوکّل عباسی با آن همه ناصبی بودنش درباره امام هادی علیه السلام چه سخنانی گفته؟ پیش از او مأمون و... تا عمر بن خطّاب درباره امیر مؤمنان علی علیه السلام چه سخنانی اظهار کرده اند؟ این نیست جز آن که ائمّه علیهم السلام برهان خداوند متعال هستند.

1. المفردات فی غریب القرآن: 45. برهان های الهی

وَبُرْهانِهِ;

و (سلام بر) برهان خدا و رحمت و برکات خدا بر شما باد.

ائمّه علیهم السلام برهان خدا هستند. راغب اصفهانی در عبارتی دقیق درباره برهان می نویسد:

البرهان أوکد الأدلّة وهو الّذی یقتضی الصدق أبداً لا محالة;1

برهان محکم ترین دلیلی است که برای همیشه صدق را اقتضا می کند.