با پیشوایان هدایتگر صفحه 444

عمیت عینٌ لا تراک علیها رقیباً;3

کور باد آن دیده ای که تو را دیده بان خود نبیند.

منظور از دیدن در این سخن زیبا چشم بصیرت است. عبداللّه بن سنان در روایت دیگری از پدرش نقل می کند که گوید: خدمت امام باقر علیه السلام بودم که یکی از خوارج وارد شد و پرسید: ای ابوجعفر! چه کسی را عبادت می کنی؟

فرمود: خدای متعال را.

گفت: آیا خدا را دیده ای؟

امام باقر علیه السلام فرمود:

لم تره العیون بمشاهدة الأبصار ولکن رأته القلوب بحقائق الإیمان;4

چشم ها او را به صورت دیدن ظاهری ندیده اند; بلکه دل ها او را با حقایق ایمان (با دیده بصیرت) دیده اند.

راغب اصفهانی در المفردات فی غریب القرآن در معنای لغوی واژه «شهد»، هر دو قسم حضور را با استفاده از قرآن آورده است. وی می نویسد:

الشهود والشهادة: الحضور، مع المشاهدة إمّا بالبصر أو بالبصیرة;