با پیشوایان هدایتگر صفحه 75

به نظر می رسد که در بیشتر موارد افراد خانه درباره صاحب خانه از همه آگاه ترند; پس منظور از آنان همان آگاهان از سیره و روش پیامبر و طریقت او هستند; به حکم و حکمت او آگاه و عارف و با این آگاهی شایسته اند که در برابر کتاب خدا باشند، آن جا که می فرماید «و کتاب و حکمت را به آنان آموخت».

نظام الدین نیشابوری نیز در تفسیر آیه مبارکه (وَکَیْفَ تَکْفُرُونَ وَأَنْتُمْ تُتْلی عَلَیْکُمْ آیاتُ اللّهِ وَفیکُمْ رَسُولُهُ);6 «چگونه کفر میورزید با این که آیات خدا برای شما خوانده می شود و پیامبر او در بین شماست»، می گوید:

وأمّا النبی، فإنّه وإنْ کان مضی إلی رحمة اللّه فی الظاهر، ولکن نور سرّه باق بین المؤمنین فکأنّه باق، علی أن عترته ورثته یقومون مقامه بحسب الظاهر أیضاً،... ولهذا قال: «إنّی تارک فیکم الثقلین: کتاب اللّه وعترتی أهل بیتی»;7

گرچه پیامبر صلی اللّه علیه وآله در ظاهر به رحمت خدا پیوست; ولی نور سرّ او در میان مؤمنان باقی است; آن چنان که گویی حضرتش در این عالم وجود دارد، علاوه بر این که عترت او که وارثان او هستند در این عالم قائم مقام او می باشند و از این رو فرمود: «من دو چیز گران بها بین شما می گذارم: کتاب خدا و عترت و اهل بیتم».

وجه دوم. به نظر می رسد که ائمّه اطهار علیهم السلام و اهل بیت پیامبر اکرم، قوام وجود انبیا بوده اند. نبوّت آنان، از آغاز به وجود اهل بیت علیهم السلام که خلقت آنان قبل از خلقت انبیاء بوده است چنان که در آینده به تفصیل خواهد آمد. در آغاز به خود حضرت آدم علیه السلام خطاب می رسد:

هؤلاء خمسة من ولدک، لولاهم ما خلقتک، ولا خلقت الجنّة ولا النار ولا العرش ولا الکرسی ولا السماء ولا الأرض ولا الملائکة ولا الجنّ ولا الإنس... فإذا کان لک إلی حاجة فبهؤلاء توسّل;8

اینان پنج تن از فرزندان تو هستند. اگر آنان نبودند، نه تو را، نه بهشت، عرش، کرسی، زمین و آسمان و فرشتگان و جن و انس را می آفریدم. پس هر گاه حاجتی داشتی به اینان توسل کن!

آری، اصل وجود انبیا، بعثت و نبوّت آنان به برکت اهل بیت علیهم السلام بوده است. در این زمینه روایاتی در کتب نقل شده است. خداوند متعال در آیه مبارکه می فرماید:

(فَتَلَقَّی ءَادَمُ مِن رَّبِّهِ کلِمَات فَتَاب عَلَیْهِ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّاب الرَّحِیمُ);9

سپس آدم از پروردگارش کلماتی را دریافت و (پس از توبه به وسیله آن کلمات) خداوند توبه او را پذیرفت; همانا خداوند توبه پذیر مهربان است.