سلمان فارسی صفحه 66

در درجه نخست ((موالی ))خصوصا روشنفکران و آگاهان ایشان ، طعمه این سیاست بودند . در برخی از نصوص تاریخی آمده است : هدف اصلی و اساسی ، موالی - و شیعه - بوده اند . جاحظ می گوید : عموم کسانی که به اسلام شک کردند غیر عرب بودند چون نخست ((شعوبیه ))به تردید دامن زدند و به جدال و کشمکش و در نتیجه جنگ و درگیری پرداختند بخاطر این که چیزی مورد بغض قرار گیرد اهل آن نیز مبغوض گردند(205)

(یعنی چون شعوبیه از اسلام بغض داشتند عرب را مبغوض داشتند) .

و بعضی ادعا کرده اند که : بیشتر زندیقان از موالی بوده اند و از عرب فقط چهار تن - نه یک تن بیشتر

- به زندقه متصف گردیده اند . (206)

2 - مورخان آورده اند : خلیفه ((راضی ))از دست هیچ سیاهپوستی چیزی نمی گرفت . (207)

3 - و چنانکه پیشتر اشاره شد - نوشته اند : علت سقوط ((اندلس ))تمیز و تبعیض بین عرب و غیر عرب بوده است . (208)

قالبهای متمدنانه فریبنده

گرایش تبعیض نژادی به طور پنهان و آشکار و در مقاطع مختلف ادامه یافت تا آن جا - به طوری که پیشتر نقل کردیم - ابن تیمیه با حرارت تمام از عقیده اهل سنت مبنی بر برتری جنس عرب بر جنس عجم دفاع کرد . اما با گذشت زمان ، تظاهر به این گرایش دشوار ، زشت و سنگین شد . بدین جهت در زمانهای اخیر ، این گرایش در قالبهای متمدنانه (!) و شعارهای فریبنده و به نامهای گمراه کننده ظاهر گشته است که اگر به ظاهر ، این عناوین و شعارها متنوع و مختلفند اما از جهت محتوا و جوهره و به لحاظ آثار و نتایج یکی هستند . عناوین و قالبهایی از قبیل : غرب ، شرق ، اروپایی ، آسیای ، ملیت ، وطن پرستی و . . . زیرا - مثلا - شعار قومیت عربی ، ملی گرایی فارسی ، قومیت کردی و . . . که بر اساس آنها امتیاز داده می شود و سیاستها تنظیم و اجرا می شوند ، چیزی نیستند جز تعبیرها و اصطلاحات جدید فریبنده ای که وقیحترین انواع تبعیض نژادی و قومی را در اندرون دارند . تا آن جا که می دانیم نخستین کسی که واژه ((قومیت ))را به کار برد .

((ابویحیی بن مسعده ))بوده در رساله ای که در قرن ششم هجری در رد ((ابن غرسیه ))نوشته است . (209)

پیداست که تعصب برای وطن فقط از این جهت که وطن است و تعصب برای کرد بودن ، فارس بودن ، عربیت ، اروپایی بودن و امثال اینها و دادن امتیاز به گروهی و محروم ساختن گروههای دیگر بر پایه انتساب به این مکان یا آن مکان و این قوم یا آن قوم و . . . به معنای اینست که یک امر غیر ارادی که هیچ نقشی در تکامل انسانیت انسان و ملکات و خصلتهای نیکو و سودمند او ندارد مبنا و منشاء برخورداری و محرومیت باشد در معنا و مضمون ، از ((تبعیض ))نژادی فاصله ندارد . چنانکه تبعیض بر اساس زیبایی ظاهری یا رنگ ، یا زبان ، یا طبقه اجتماعی و امثال اینها نیز تبعیض بر اساس امور غیر ارادی و فاقد هر گونه نقش و اثر در تکامل انسان است .