- مقدمه مترجم 1
- مقدمه مؤ لف 2
- باب اول : مقاطعی از زندگانی سلمان 3
- سرآغاز 3
- فصل اول : معرفی سلمان محمدی در چند سطر 3
- اطلاعات مقدماتی 4
- از ویژگیهای سلمان 6
- درگذشت سلمان 7
- مقام و منزلت سلمان 7
- فصل دوم : اسلام آوردن و آزاد شدن از بردگی 10
- آنچه ما از این ماجرا می فهمیم 10
- داستان اسلام آوردن سلمان 10
- زمان آزاد شدن سلمان 11
- تاریخ آزاد شدن 12
- پاسخ به این اشکالات 13
- چند ایراد در مورد این قرارداد 13
- حدیث آزادی سلمان به نقلی دیگر 15
- روایتی که قابل قبولتر است 16
- چند ایراد و خدشه در این روایت 16
- درخت خرمایی که عمر غرس کرد 17
- نقش ((خلیسه )) در آزاد شدن سلمان 18
- سخن ما 18
- ابوبکر و آزاد شدن سلمان 21
- چرا دروغ می گویند ؟ 21
- سرآغاز 22
- فصل سوم : آگاهی و مسؤ ولیت 22
- توان و تعادل در شخصیت انسان مسلم 24
- زهد واقعی 26
- نجات سبکباران 27
- مقصود از ((صحابی )) از نظر سلمان 31
- مسؤ ولیتها بزرگ 32
- فصل چهارم : هم مخالفت با حکومت و هم مشارکت در آن 33
- یک پرسش صریح 33
- مشارکت جبهه مخالف ، در حکومت 33
- پاسخی روشن 34
- باب دوم : سیاستها و پیامدها 37
- فصل اول : رویاروی زورگویی 37
- سرآغاز 37
- تبعیض نژادی و نقش اراده انسان 38
- اسلام تبعیض نژادی را رد می کند 38
- پیامدهای منفی آشکار 40
- سلمان رویاروی تبعیض نژادی 41
- خاندان بنی عدی در جاهلیت 45
- منافات ((دفاع از سلمان ))با سیاستهای عمر 46
- ازدواج و سیاست تبعیض نژادی 49
- بد سخن گفتن سلمان یک افسانه است 53
- کینه کور 55
- فصل دوم : تبعیض نژادی رویدادها و مواضع 56
- مقدمه ای لازم 56
- انحراف از خط و مسیر اسلام 57
- امویان و سیاست تبعیض نژادی 57
- عذر تراشیدن ، کوشش بی حاصل 58
- تنوع روش تبعیض گرایی 59
- نمونه هایی از تبعیض نژادی در عصر اموی 60
- در عصر عباسیان 65
- فصل سوم : دو سیاست متضاد 67
- خلیفه دوم و سیاست تبعیض نژادی 67
- جنبه اول : برتر دانستن عرب 67
- جنبه دوم : ستم به غیر عرب 69
- مشروح سیاستهای خلیفه 69
- سیاست علی (ع)با غیر عرب 76
- فرزندان علی (ع) به راه او ادامه می دهند 77
- پایه نخست و بنیادین 78
- تحریک کردن یک یهودی مسلمان نما 80
- آثار سیاست عمر بر عرب 81
- از جمله آثار و پیامدهای سیاست عمری 81
- فصل چهارم : تبعیض نژادی ، نتایج آثار 81
- عظمت عمر بن خطاب در میان عرب 83
- آثار این سیاست بر غیر عرب 86
- آثار سیاست علی و آل علی (ع ) 87
- غیر عرب ، پیشتازان علم و فرهنگ 88
- کلام آخر 104
- پی نوشتها 1 105
- پی نوشتها 105
- پی نوشتها 2 117
- پی نوشتها 3 128
خواست از او قصاص کند زید بن ثبت به او گفت : آیا در مقابل برده ات از برادرت قصاص می کنی ؟ پس عمر قصاص نکرد و به دیه حکم کرد . (232)
4 - پوشش عجم : عمر به دستیاران و ماءموران ((عتبه بن فرقد)) در حکومت آذربایجان نوشت : (( . . . بپرهیزد از رفاه طلبی و تنعم و پوشش عجم ))(233)) . این دستور از این جهت نبوده که پوشیدن لباس عجم شبیه سازی مسلم به غیر مسلم بوده است ؛ زیرا لباس و پوشاک مسلم و کافر فرق و تمایز روشنی به نحوی که گفته شود این لباس مسلمان و آن لباس کافر است نداشته و مردم از ملل مختلف به اسلام مشرف می شدند بدون اینکه موظف شوند لباس خود را تغییر داده لباس ویژه مسلمانها را بپوشند . بلکه ابن تیمیه ادعا کرده است : ((موقعی که شریعت از شبیه سازی خود به عجمها نهی می کند هم عجمها کافر و هم عجمهای مسلم مقصودند))(234) .
5 - زبان عجمی و نقش انگشتری به عربی : از عمر نقل شده که گفته است : ((سخن گفتن عجمها را فرا نگیرید ))(235) . و در حال طواف خانه خدا شنیده دو مرد در پشت سرش به عجمی سخن می گویند رو به آنها کرده و گفت : ((راهی به زبان عربی بیابید)) . و از او روایت شده که گفته است : ((زبان عربی فرا بگیرید که به مروت می افزاید سخن گفتن به فارسی نیز به نظر او مروت را از بین می برد .
از او روایت شده که گفته است : ((کسی که به فارسی سخن بگوید از مردم دوری گزیده (تا با او آمد و شد نکنند و مالش صرف نشود) و کسی که چنین کند مروتش از بین می رود)) . (236)
((کتانی ))گفته است که : ابن رشد روایاتی را که از ((مالک ))و ((عمر))در نکوهش تکلم به زبان عجمها نقل شده نادرست دانسته است . (237)
از سوی دیگر ، عمر از این که به زبان عربی بر انگشتری نقش زده شود نهی کرد (238) شاید از این جهت که شاءن زبان عربی را بالاتر از این می دانسته که به ابتذال کشیده شود!
تذکری لازم : ما معتقدیم که ابوهریره به منظور تقرب و نزدیکی جستن به خلیفه دوم و پیروان سیاست و خط مشی او این سخن را ساخته و از رسول الله - صلی الله علیه و آله - روایت کرده که : ((مبغوض ترین کلام نزد خدا فارسی است )) . (239)
چرا که پیامبر - صلی الله علیه و آله - گذشته از مواردی که روایت شده به زبان فارسی تکلم فرموده و با خود ابوهریره به فارسی سخن گفته است . (240) از جانب دیگر ما این روایت را نیز که می گوید : ((ملائکه اطراف عرش به فارسی تکلم می کنند ))(241)باور نمی کنیم .
6 - حکومت و ولایت ((مولی ))بر عرب : از عبدالرحمن بن ابی لیلی روایت شده که گفته : با عمر به سوی مکه بیرون شدیم امیر مکه ((نافع بن علقمه ))به استقبالمان آمد .
عمر به او گفت : چه کسی را به جای خود