سلمان فارسی صفحه 71

بر اهل مکه گماشته ای ؟

نافع گفت : او را به قرائت قرآن تواناتر یافتم و چون مکه جدید الاسلام است خواستم کتاب خدا از مردی که قرائتش نیکوست بشنوند .

عمر گفت : خوب تشخیص داده ای . عبد الرحمان بن ابزی از کسانی است که خدا به وسیله قرآن آنها را بلند کرده است . (242) می بینیم که عمر ، مولی بوده عبدالرحمان را از موجبات پستی و کاستی او می داند اگر نبود که خدا او را به وسیله قرآن بلند کرده است .

7 - تبعیض در مقابل اموال : برتر شمردن عرب بر عجم در تقسیم بیت المال توسط عمر معروف و مشهور است . (243) او مردم را بر اساس حسب و نسبشان به ترتیب ثبت نام کرده بود و بعد از اتمام اسامی آنها عجم را نوشته بود . (244) ((ابن شاذان ))گفته است : ((همچنان از آنان زمان تا امروز حمیت و عصبیت قومی ثابت و مستمر بوده است )) . (245)

عمر این سیاست خود یعنی تبعیض را حتی در مورد زنان پیامبر - صلی الله علیه و آله - اعمال کرد و جاحظ گفته است : ((همسران قریشی رسول الله - صلی الله علیه و آله - را بر همسران غیر قریشی آن حضرت - صلی الله علیه و آله - برتری داد)) . (246) و در این باره همین بس که اشاره کنیم به این که به ((جویریه ))شش هزار درهم داد در حالی که به ((عائشه ))دوازده هزار درهم داد و گفت : زنی را اسیر را در ردیف دختر

ابوبکر صدیق قرار نمی دهیم ! (247)

8 - کفو بوϙǠدر ازدواج : بر همه آنچه گذشت بیفزای این را که از ازدواج عجم با زنان عرب نهی کرد و گفت : ((فروج زنان عرب برای همسانان (اکفاء) آنها ممنوع می کنم )) . (248)

و جاحظ آورده است که عمر گفت : ((همسانان را تزویج کنید)) . و او در مورد ازدواج زنان از ابوبکر سختگیرتر بوده (249) و چنان شدند که بین موالی و همسران عرب آنان جدایی می انداختند . (250) این نظریه در فقه نیز انعکاس یافت حنیفان گفته اند : قریشی ها کفو یکدیگرند و آن دسته از موالی که پدر و مادر مسلمانان داشته باشند کفو یکدیگرند))(251) و در ((تذکره ))آمده است که : حنفیه و برخی از شافعیه فتوا داده اند به این که عجم کفو عرب نیست . و ثوری بر آن بود که بین مولی و زن عرب جدایی انداخته شود و او در این زمینه فتاوای عجیبی است که مجال ذکر آنها در این جا نیست . (252)

و ابن رشد گفته است : ((سفیان ثوری و احمد گفته اند زن عرب به مولی تزویج نمی شود . و ابو حنیفه و یاران او گفته اند : زن قریشی جز به مرد قریشی و زن عرب به مرد عرب تزویج نمی شود)) . (253) و ملاحظه می شود

که در این زمینه کلمات را به نام روایت جعل و وضع کرده به رسول الله - صلی الله علیه و آله - نسبت داده اند . (254)