- مقدمه مترجم 1
- مقدمه مؤ لف 2
- باب اول : مقاطعی از زندگانی سلمان 3
- فصل اول : معرفی سلمان محمدی در چند سطر 3
- سرآغاز 3
- اطلاعات مقدماتی 4
- از ویژگیهای سلمان 6
- مقام و منزلت سلمان 7
- درگذشت سلمان 7
- فصل دوم : اسلام آوردن و آزاد شدن از بردگی 10
- آنچه ما از این ماجرا می فهمیم 10
- داستان اسلام آوردن سلمان 10
- زمان آزاد شدن سلمان 11
- تاریخ آزاد شدن 12
- پاسخ به این اشکالات 13
- چند ایراد در مورد این قرارداد 13
- حدیث آزادی سلمان به نقلی دیگر 15
- روایتی که قابل قبولتر است 16
- چند ایراد و خدشه در این روایت 16
- درخت خرمایی که عمر غرس کرد 17
- سخن ما 18
- نقش ((خلیسه )) در آزاد شدن سلمان 18
- ابوبکر و آزاد شدن سلمان 21
- چرا دروغ می گویند ؟ 21
- فصل سوم : آگاهی و مسؤ ولیت 22
- سرآغاز 22
- توان و تعادل در شخصیت انسان مسلم 24
- زهد واقعی 26
- نجات سبکباران 27
- مقصود از ((صحابی )) از نظر سلمان 31
- مسؤ ولیتها بزرگ 32
- فصل چهارم : هم مخالفت با حکومت و هم مشارکت در آن 33
- یک پرسش صریح 33
- مشارکت جبهه مخالف ، در حکومت 33
- پاسخی روشن 34
- باب دوم : سیاستها و پیامدها 37
- فصل اول : رویاروی زورگویی 37
- سرآغاز 37
- تبعیض نژادی و نقش اراده انسان 38
- اسلام تبعیض نژادی را رد می کند 38
- پیامدهای منفی آشکار 40
- سلمان رویاروی تبعیض نژادی 41
- خاندان بنی عدی در جاهلیت 45
- منافات ((دفاع از سلمان ))با سیاستهای عمر 46
- ازدواج و سیاست تبعیض نژادی 49
- بد سخن گفتن سلمان یک افسانه است 53
- کینه کور 55
- مقدمه ای لازم 56
- فصل دوم : تبعیض نژادی رویدادها و مواضع 56
- امویان و سیاست تبعیض نژادی 57
- انحراف از خط و مسیر اسلام 57
- عذر تراشیدن ، کوشش بی حاصل 58
- تنوع روش تبعیض گرایی 59
- نمونه هایی از تبعیض نژادی در عصر اموی 60
- در عصر عباسیان 65
- خلیفه دوم و سیاست تبعیض نژادی 67
- فصل سوم : دو سیاست متضاد 67
- جنبه اول : برتر دانستن عرب 67
- جنبه دوم : ستم به غیر عرب 69
- مشروح سیاستهای خلیفه 69
- سیاست علی (ع)با غیر عرب 76
- فرزندان علی (ع) به راه او ادامه می دهند 77
- پایه نخست و بنیادین 78
- تحریک کردن یک یهودی مسلمان نما 80
- آثار سیاست عمر بر عرب 81
- از جمله آثار و پیامدهای سیاست عمری 81
- فصل چهارم : تبعیض نژادی ، نتایج آثار 81
- عظمت عمر بن خطاب در میان عرب 83
- آثار این سیاست بر غیر عرب 86
- آثار سیاست علی و آل علی (ع ) 87
- غیر عرب ، پیشتازان علم و فرهنگ 88
- کلام آخر 104
- پی نوشتها 1 105
- پی نوشتها 105
- پی نوشتها 2 117
- پی نوشتها 3 128
((این شاخه از عرب خوارترین ، سخت معیشت ترین ، گمراه ترین ، برهنه ترین و گرسنه ترین مردم بودند گرد آمده بودند بر سنگی (سرزمینی بی آب و علف ) در میان دو شیر ؛ فارس و روم ، نه به خدا قسم در آن روز در سرزمینشان چیزی نبود که بدان حسد ورزند . هر کس از آنها می زیست با شقاوت و بدبختی می زیست و هر که می مرد در آتش فرو می افتاد خورده می شدند و نمی خوردند ، به خدا سوگند در آن روز جمعیتی بی بهره تر و پست تر از آنها نمی شناسیم ، تا این که خداوند عزوجل اسلام را آورد و کتاب خود را در میان شما نهاد و بدان وسیله شما را به ((دارالجهاد))(سرزمین کفار) درآورد و روزی آن جا را برای شما قرار داد و شما را حاکم بر مردم گردانید )) . (296)
امیرالمؤ منین - علیه السلام - در این باره سخنانی دارد که حال و وضع عرب را پیش از اسلام بیان می کند از جمله این که : ((بر بدترین
دین بودید و در بدترین خانه و مسکن در میان سنگ سخت و مارهایی ناشنوا ، آب آلوده می نوشیدید و غذای ناگوار می خوردید . . . ))(297) . به سخنان آن حضرت در این باره و نیز سخن ((مغیره بن شعبه ))در این زمینه مراجعه شود . (298)
در چنین حال و وضعی برای آنها امکان نداشت که حتی پندار رهایی خود را از آن وضعیت نکبت بار به مخیله راه دهند چه رسد به این که به چیرگی بر امپراطور ایران بیندیشند و یک روز خود را سروران عالم و حاکمان مسلط ببینند .
از این گذشته اکثریت قاطع این مردم در زمان پیدایش چنین تحول عظیمی در متن زندگیشان ، همچنان در سایه مفاهیم و ارزشهای زمان جاهلیت زندگی می کردند و از ضوابط و ملاکهای قبیله ای و قومی پیروی می نمودند و بر اساس تعصبات و تمایلات و مصالح شخصی موضع می گرفتند . آنها آمادگی نداشتند یا - به تعبیر دیگر - بر خود هموار نکرده بودند که سنت و روش پیشین خود دست برداشته در سایه مفاهیم اسلام و تعالیم آن زندگی کنند آنها خود را با ارزشها و الگوهای اسلام وفق نداده بودند و زندگی اسلامی را جز در محدوده شعار و هیجان عاطفی بدون این که در اندیشه آنها اصطکاک و برخوردی کند تجربه نکرده بودند .
بعد از رحلت پیامبر اکرم - صلی الله علیه و آله - و پس از آن که امت اسلامی در معرض یک نیرنگ تبلیغاتی و فرهنگی با هدف به وجود آوردن وضعیت جدیدی که اهداف و آرمانها را به
سمتی جهت دهد که با منافع و مصالح حاضر و فعلی و تحولات جدیدی که نتیجه طبیعی تغییر و تحول غیر طبیعی در مرکز رهبری بعد از رسول الله - صلی الله علیه و آله - بود سازگار باشد قرار گرفت این واقعیت به روشنی جلوه گر شد .
در نتیجه گروهی زمام امور را در دست گرفتند که امتیازات ویژه ای به آن مردم دادند که فکر آن را نمی کردند و در خواب هم نمی دیدند پس به دنیا چسبیدند و در درهم و دینار آن غرق گردیدند و دیگر هم و غمی جز این نداشتند که آن امتیازات را برای خود تثبیت و محافظت کنند و مزایا و امتیازات هر چه بیشتری به دست آورند هر چند این مزایا ظالمانه و نابود کننده دیگران یا مخالف شرع و احکام دین باشد یا اخلاق و فطرت آن را ناپسند و مردود بشمارند . بدین ترتیب طبیعی است که ببینیم آن مردم ، به مرض غرور مبتلا و صفت رذیله کبر و نخوت دچار گردند و بر کسانی که تا دیروز بر اینها سروری و آقایی می کردند و امروز موالی و بردگانشان شده اند انواع ظلم و ستم روا دارند .
پس از آن که عرب مالک اموال و بلاد گردید دور از انتظار نبود که در مرداب شهوات سقوط کنند و به صورتی رسوا ، غیر معقول و نامتوازن در لذتهای حلال و حرام غرق شوند و در دنیا و مظاهر دنیوی آنان را مسحور و شیفته کند و شخصیت انسانیشان فرو بپاشد و به جای آن طبع سرکش حیوانی نهفته در
ظلمات نفوسشان فرو بپاشد و به جای آن طبع سرکش حیوانی نهفته در ظلمات نفوسشان جایگزین شود . شخصیتی حیوانی و سرکش که به احدی که بخواهد در مقابل آن بایستد رحمی نکرده با بغض و کینه هر چه بیشتر و به قصد تخریب و نابودی با آن برخورد می کند ، مخالفت هر که باشد حتی نبی یا ولی ! و پیام و سخنش هر چه باشد فضیلت و تقوی یا فطرت و عقل .