سلمان فارسی صفحه 87

آثار سیاست علی و آل علی (ع )

سیاست امیرالمؤ منین - علیه السلام - آثار و نتایج منفی و مثبتی بر جای گذاشت . . . از جمله پیامدهای منفی سیاست امیرالمؤ منین این بوده که برابر دانستن عرب و غیر عرب به خصوص در تقسیم بیت المال ، از مهمترین علل و اسباب مخالفت با آن جناب شد و توزیع برابر بیت المال ، نخستین اشکالی بود که بر او گرفتند و موجب آن شد که کینه او را به دل

بگیرند! (318) و همین سیاست مساوات و برابری ، از علل شورش طلحه و زبیر و به وجود آمدن ماجرای جنگ جمل بود . (319)

عمار ، ابوالهیثم ، ابوایوب ، سهل بن حنیف و جماعتی به آن حضرت - علیه السلام - گفتند : ((خدا به رشد و راستی هدایتت کند ، آنها پیمان تو را شکستند و به وعده ای که به تو دادند وفا نکردند و پنهانی ما را به نافرمانی تو خواندند ؛ زیرا برابری را نپسندیدند و مزایای ویژه را از دست داده اند و چون تو بین آنها و عجمها برابری برقرار کردی ناراضی شدند . . . )) . (320)

ابن عباس به امام حسن - علیه السلام - نامه ای نوشته در آن گفته است : ((می دانی که مردم از پدرت علی روی گرداندند و به معاویه گرایش پیدا کردند ؛ زیرا پدرت اموال بیت المال و مالیاتها را علی السویه بین آنها تقسیم کرد . . )) . (321)

بلکه همه عرب در مقابل علی - علیه السلام - موضع منفی داشته اند .

خود آن حضرت در نامه ای که به برادرش عقیل نوشته در این باره چنین آورده است : ((عرب بر جنگ با برادرت اجماع کرده بود . آنچنان که پیش از این به جنگ با رسول الله - صلی الله علیه و آله - اجماع کرده بود . پس حق برادرت را ندانسته ، برتری او را انکار کردند و به دشمنی با او برخاستند و علیه او جنگ برپا کردند و همه تلاش خود را به کار بردند و لشگر ((احزاب ))به سوی

او روانه ساختند . . . )) . (322)

پیامد مثبت سیاست علوی این بوده که می بینیم غیر عرب به علی و اهل بیت او - علیهم السلام - و شیعیان ایشان که به طور فدیه تعالیم اسلام را در آنها مجسم یافتند ، متمایل شده گرایش پیدا کردند و طبیعی بود که با آنها پیمان دوستی ببندند و دیده تعظیم و تکریم بدانها بنگرند و در همه سختیها ، ایشان را ملجاء و پناهگاه بیابند . در این باره ذکر شواهد ذیل کافی است :

1 - در قیام مختار که خونخواهی امام حسین - علیه السلام - را شعار قرار داده بود یاران او ((موالی )) بودند و به طوری که به نظر می رسد همین ، سبب این بود که عرب او را یاری نکردند . (323)