سلمان فارسی صفحه 88

2 - عثمان برده ای داشت آن برده نزد علی - علیه السلام - آمد تا نزد عثمان وساطت کند تا با او ((مکاتبه ))کند (قرارداد آزادی در مقابل اخذ مقدار معینی مال ببندد) علی - علیه السلام - وساطت کرد و عثمان با او قرارداد مکاتبه بست . (324)

سید امیر علی گفته است : ((امام علی - علیه السلام - از آغاز دعوت اسلامی به فارسیان که اسلام را با آغوش باز پذیرفتند احترام و دوستی تمام نشان داد . سلمان فارسی - یکی از صحابه معروف پیامبر - صلی الله علیه و آله - یار و دوست علی بود . و رسم و عادت امام این بود که سهمیه نقدی خود از انفال (غنایم ) را به فدیه دادن برای آزاد کردن اسیران اختصاص

می داد . و موارد بسیاری با اظهار نظر خود ، خلیفه دوم عمر را قانع می کرد از جمله او را راضی کرد که مالیات مردم فارس (ایران ) بکاهد . . . و مردم فارس فرزندان او را دوست داشته اند ، این دوستی معلوم و روشن بوده است . ))(325)

4 - ((فان فلوتن ))معتقد است : ((یکی از علل گرایش خراسانیان و دیگر ایرانیان به علویون این بوده است که جز در زمان حکومت امام علی علیه السلام با آنها خوشرفتاری نشده بود و عدالتی ندیده بودند . ))(326)

5 - و بالاخره . . . سیاهان - که عرب نبودند - به یاری ((ابن حنفیه ))برخاسته و علیه ((ابن زبیر)) قیام کردند ((رباح )) غلام ابن عمر در میان آنها بود چون ابن عمر متعجبانه علت و سبب شرکت او در شورش را از او پرسید رباح بدو گفت : ((به خدا سوگند! قیام کردیم تا شما را از باطلتان به سوی حق خود بازگردانیم . . . )) (327)

مهمتر این که این سیاست اسلامی ناب ، در حفظ اصول اسلام و تثبیت قواعد آن برای دراز مدت و شناساندن کسانی که بخاطر اسلام در اندیشه اسلام هستند نه به خاطر منافع شخصی و نه به منظور تحقق بخشیدن به آرزوی چیرگی و سلطه بر دیگران و بهره گیری از آنها ، و معرفی کسانی که با اسلام به عنوان یک اندیشه ، راه ، خاستگاه و هدف زندگی می کنند و آن را پیامی خدایی و انسانی آکنده از مفاهیم عالیه و مضامین پربار و استوار می دانند به مردم ،

سهم خود را اداء کرد .

غیر عرب ، پیشتازان علم و فرهنگ

علی رغم این سیاست بیرحمانه امویان در مقابل غیر عرب اجحاف و ستم کرد و آنان را از ساده ترین حقوق انسانی و قانونی محروم ساخت ، این مردم بدانچه که مهمتر و سود آن گسترده تر بود روی آوردند و از طریق علم و معرفت به بزرگی و سرافرازی دست یافتند و به صورتی شگفت آور به اسلام روی آوردند و از سرچشمه آداب و معارف آن سیراب و در دریاهای علوم و حقایق آن غوطه ور شدند . تا آن جا که در مدتی کوتاه علمای امت ، قاریان و مبلغان اسلام گشتند . به نصوص تاریخی ذیل توجه بفرمایید :

1 - ابوهلال عسکری راجع به ((حجاج )) چنین گفته است : ((او نخستین کسی بود که نام هر کس را بر دستش نوشت و او را به قریه و موطن خود برگرداند . و ((موالی )) را از میان عرب بیرون کرد - تا آن جا که گفته است : آنچه که او را به این کار برانگیخت این بود که بیشتر قاریان قرآن و فقیهان از موالی بودند و اکثر کسانی که همراه با ((ابن اشعث )) علیه او قیام کردند از آنها بودند . حجاج با این کار خود خواست آنها را از جایگاه ادب و فصاحت براندازد و با روستائیان درآمیزدشان تا نام آنها گم شود و یادشان بمیرد ((سعید بن جبیر )) از جمله آنها بود ؛ او برده مردی از قبیله ((بنی اسد )) بود ، ((ابن العاص )) او را خرید و آزاد کرد و چون او را