فلسفه زیارت صفحه 1

سخن ناشر

معارف الهی و مفاهیم اخلاقی و عقیدتی اسلام ، پرورش استعدادهای درونی و ظهور و به فعلیت رسانیدن آنها در جهت کمال نهایی انسان و رسیدن به قرب الهی را منظور نظر دارد . برای شکوفایی استعدادها و نیل به کمال حقیقی ، مطالعه در امیال فطری انسان و جهت گیری کلّی آنها امری ضروری است تا انسان به خداوند متعال تقرب جوید .

هر عاملی که دل را از یاد خدا غافل و از درگاه او منحرف گرداند ، وسیله ایجاد بُعد و دوری از خداست و هر عاملی که دل را با یاد خدا آشنا و بسوی درگاه او کند ، وسیله ایجاد تقرب به خداوند متعال است . از اینرو عبادت اصیل وبالذّات ، توجّه دل بسوی

خدا است و لذا آنچه در عبادت اصل است ، توجه قلبی به ساحت قدس الهی است و تمامی اعمالی که به قصد قربت و به نیت عبادت و بندگی خدا انجام می گیرد ، همگی عبادات بالْعَرَض است ، یعنی عبادت بودن آنها بستگی به نیت وانگیزه انسان داشته و منوط به اقبال دل بسوی درگاه الهی است .

وقتی انسان به وظیفه بندگی عمل کند و به تمام معنی خود را در معلوکیّت خدا درآورد و دل را تسلیم حق کند ، در این صورت خداوند نیز او را به بندگی می پذیرد و به مقام «ولایت الهیه» نایل می سازد . حضرت امیر المؤمنین علی (علیه السلام) که از قهرمانان وادی عبودیت است در مقام مناجات با حضرت ربوبی عرض می کند :

«اِلهی کَفَی بی عِزّاً أنْ أکُونَ لَکَ عَبْداً وَکَفی بی فَخْراً أنْ تَکُونَ لی رَبّاً»(1).

«پروردگارا این عزّت برای من بس که بنده تو باشم و این افتخار برایم کافی است که تو ربّ و مالک من باشی» .

کسی که در مقام بندگی به عبادت خدا می پردازد ، در تمام مراحل زندگی و حتّی در جزئیات اعمال و رفتار نیز بر طبق رضای خدا و مطابق خواست او عمل می کند ، یعنی کلّیه اعمالی که انجام آنها موجب رضای حق است ، بجا می آورد و از اعمالی که موجب ناخشنودی اوست ، پرهیز کند . همچنین لازم است علاوه بر نیّت خالص ، شیوه عمل نیز مقبول حضرت احدیّت باشد ، تا نتایج معنوی آن عاید انسان گردد .

قرآن کریم ، سیره نبوی (صلی الله علیه وآله وسلم) و