- سخن ناشر 1
- پیشگفتار 2
- الفَصْلُ الأوَّلُ 4
- الفصل الثانی 5
- الفَصْلُ الرابِعُ 6
- الفَصْلُ الثالِثُ 6
- فصل اول 9
- فصل دوّم 10
- فصل چهارم 11
- فایدههای زیارت قبور 11
- فصل سوّم 11
- شرح و تعلیقات رازی 12
- تألیفات رازی 13
- رساله زیاره القبور وصحت نسبت آن به فخر رازی 18
- اعتبار نسخه 19
- هدف از تألیف این رساله 20
- اهمیت این رساله 21
- زیارت قبور از نظر آیات و روایات 21
- حکم فقهی زیارت قبور 28
- زیارت قبور در آثار فیلسوفان 32
- الفصل الأوّل : فی ... 42
- تعلیقات بررساله «زیارت قبور» 42
- الثانی قد یعلم نفسه 46
- الثالث : القوه العاقله 46
- الخامس : النفس تُدرک ... 47
- الرابع : الأفکار والأنظار توجب ... 47
- السادس : کل جسم إذا .. 48
- السابع : الإنسان یضیف جمیع ... 49
- الثامن : لوکان محلّ الحیاه والعلم و... 50
- التاسع : کلّ ما هو سبب للکمال ... 51
- العاشر : الله تعالی فرد ... 52
- تعلیقات فصل دوّم 55
- فی بقاء النفس مع هلاک البدن . 57
- تعلیقات فصل سوم 57
- وهذا متأکّد بنصوص القرآن . 58
- تعلیقات فصل چهارم 61
- الفصل الرابع : فی فواید لزیاره القبور . 61
- الأوّل : أنّ الإنسان إذا شاهد القبر ... 62
- الثانی : أنّ الإنسان یری من کان ... 69
- الثالث : أنّ الإنسان قد یعرف ... 71
- الثالث : انّ النفس المفارقه قد حصل ... 74
نووی در شرح صحیح مسلم پس از نقل حدیثی که دلالت بر جواز زیارت قبور می نماید گوید : «این حدیث در روایت ابو العلاء بن ماهان مغربی و نیز آخر کتاب الجنائز بسیاری از اصول موجود است . و نیز ابو داود در سنن خود و نسائی و ابن ماجه آنرا نقل کردهاند و اینان ثقه هستند پس این حدیث صحیح می باشد» ، وپس از نقل حدیث دیگری گوید : «این حدیث صریح است در اینکه نهی مردها از زیارت قبور نسخ شده است بلکه اجمعوا علی أنّ زیارتها سنه لهم یعنی اجماع داریم بر اینکه زیارت قبور برای مردها سنّت است و اما زیارت قبور برای زنان اختلافی است ، برخی آنرا حرام می دانند و برخی آنرا مکروه وبعضی آنرا مباح میدانند»(2).
ابن حزم زیارت قبور را مستحب وبلکه یک بار را واجب میداند و گوید زن و مرد در این حکم مساوی می باشند و پس از نقل چند حدیث صحیح درباره زیارت قبور گوید : تنها عمر از آن نهی کرده و حدیث آن نیز صحیح
نمی باشد(3).
عسقلانی نیز جواز زیارت قبور را پذیرفته و پس از شرح حدیث گوید تفاوتی نمی کند که زائر مرد باشد یا زن و مزور مسلمان باشد یا ابن قدامه از فقهای بزرگ حنبلیان پس از ذکر لزوم احترام اموات مسلمانان و اینکه میّت حتی صدای پای مردم را می شنود گوید : «هیچ اختلافی بین اهل علم در مباح بودن زیارت قبور برای مردها نیست و از احمد حنبل نقل کرده است که زیارت قبور افضل از ترک آن می باشد و مستحب است هنگام زیارت قبور بگوید : «السلام علیکم اهل الدیار من المؤمنین و المسلمین ...» واستحباب قراءه سوره یس را نزد قبر والدین ودعا و استغفار بر آنها را نقل کرده است»(2).
ونیز در کتاب الحج گوید : «زیارت قبر رسول خدا (صلی الله علیه وآله وسلم)مستحب است و از ابو هریره نقل کرده که پیامبر فرمود : هرکس نزد قبرم بر من سلام کند خدا روح مرا به من بر می گرداند تا جواب سلام او را بگویم . و حکایتی را از عتبی نقل کرده که عربی نزد قبر رسول خدا آمد و عرض کرد یا رسول الله آمدهام تا تو شفیع من نزد خدا باشی ، و عتبی در خواب دید که پیامبر (صلی الله علیه وآله وسلم) به او فرمود به آن شخص عرب بگو خداوند او را بخشید . سپس گوید هرگاه به مسجد می رود بگوید :
پاورقی
(1) «صحیح مسلم بشرح النووی» ج7 ، ص45 .
(2) «شرح صحیح مسلم» از نووی ، ج7 ، ص45 .
(3) «المحلّی بالآثار» ج3 ، ص388 ، مسأله 600 .
کافر(1).