- مقدمه 1
- شبهه 4
- زیارت قبور 4
- پاسخ شبهه 6
- حکم زیارت اهل قبور برای مردان 6
- حکم زیارت قبرها توسّط زنان 16
- نظریه اوّل: حرمت زیارت قبرها 16
- اشاره 16
- پاسخ استدلال ابن تیمیّه 18
- نظریه دوم: کراهت زیارت قبرها 29
- اشاره 29
- ردّ نظریه دوم 29
- نظریه سوم: جواز زیارت قبرها 30
- نظریه چهارم: استحباب زیارت قبرها 35
- زیارت قبر پیامبر صلی الله علیه و آله 38
- نظریّه ابن تیمیّه: حرمت زیارت قبر پیامبران 38
- پاسخ به ابن تیمیّه 45
- اشاره 46
- مطلب اوّل: حدیث «لاتشدّ الرحال ...» 46
- جواب از حدیث «لاتشدّ الرحال» 48
- اشاره 48
- 1. استحباب سفر به قصد زیارت قبر پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله 61
- 2. استحباب سفر برای زیارت قبر امامان و اولیا علیهم السلام 72
- اشاره 75
- دلیل اوّل: اجماع 75
- ایجاد گنبد و بارگاه روی قبرها 75
- شبهه 75
- دلیل دوم: روایت ابیالهیّاج 76
- دلیل سوم: روایات دیگر 77
- دلیل چهارم: ایجاد بنا بر قبور شرک است 78
- پاسخ شبهه 79
- الف: بررسی ادّعای اجماع در تخریب قبور 79
- اشاره 79
- ب: بررسی استدلال به روایت ابی الهیّاج 82
- ج: بررسی روایات نهی از بنای بر قبر 89
- د: بررسی دلیل چهارم 94
- شرک بودنِ بنا بر روی قبور اولیا 94
- نقد استدلال به روایات ارتفاع قبر 98
- متن استدلال 99
- نقد استدلال 105
- احداث مسجد بر روی قبرها 114
- اشاره 114
- شبهه 114
- پاسخ شبهه 117
- اشاره 128
- دعا و نماز در کنار قبرها و مشاهد مشرّفه 128
- شبهه 128
- پاسخ شبهه 130
- الف: نماز در کنار قبرها و مشاهد مشرّفه 130
- ب: دعا در کنار قبرها و مشاهد مشرّفه 144
- فهرست منابع 148
«الدعاء مستجاب عند قبور الأنبیاء والأولیاء وفی سایر البقاع، لکن سبب الاجابة حضور الداعی وخشوعه وابتهاله. وبلا ریب فی البقعة المبارکة وفی المسجد وفی السحر ونحو ذلک، یتحصّل ذلک الداعی کثیراً، وکلّ مضطر فدعاؤه مجاب (1).»
«دعا در کنار قبور پیامبران و اولیا و سایر بارگاهها مستجاب است. ولی سبب اجابت، حضور و خشوع و تضرّع دعاکننده است و بدون شکّ در بقعه مبارک پیامبر صلی الله علیه و آله و در مسجد و در وقت سحر، دعا مستجاب است. و دعای هر مضطرّی اجابت میشود.»
بنابراین نتیجه میگیریم که نماز در کنار قبور در گورستانها جایز و مکروه است و در مشاهد مشرّفه جایز است و کراهت ندارد، بلکه روایاتی در کتب حدیثی شیعه وجود دارد که دلالت بر استحباب نماز در این مشاهد مشرّفه دارد. و دعا در کنار قبور و مشاهد مشرّفه جایز و پسندیده است.
1- سیر أعلام النبلاء، ج 17، ص 77.