زیارت در نگاه شریعت صفحه 17

زوّارات القبور.» خلاصه استدلال ایشان در کتاب «مجموع الفتاوی» و «الفتاوی الکبری» از این قرار است: «دو روایت در کتابهای حدیثی از پیامبر صلی الله علیه و آله نقل شده است که در ظاهر با همدیگر تعارض دارند:

1. «لعن اللَّه زوّارات القبور.»

2. «نهیتکم عن زیارة القبور فزوروها فإنّها تذکّر الآخرة.»

بعضی گفته‌اند: روایت اوّل توسّط روایت دوم نسخ شده است؛ بنابراین روایت دوم دلالت بر جواز زیارت برای عموم مردان و زنان دارد.

ولی این گفتار غلط است، زیرا:

اوّلًا: روایت دوم بطور کلّی شامل زنان نمی‌شود تا بتواند روایت اوّل را نسخ کند؛ زیرا در این روایت کلمه «نهیتکم» و «فزوروها» جمع مذکّر آورده شده است و شامل زنان نمی‌شود.

ثانیاً: بر فرض بپذیریم که روایت دوم عمومیّت دارد و شامل زنان نیز می‌شود، در این صورت با یک روایت عامّ «نهیتکم عن زیارة القبور فزوروها» که شامل زنان نیز می‌شود و زیارت قبور را برای آنان جایز می‌داند و یک روایت خاصّ که فقط شامل زنان شده و زیارت قبور را برای آنان حرام می‌داند «لعن اللَّه زوّرات القبور.» و در چنین صورتی از سه حالت خارج نیست:

الف: می‌دانیم روایت خاصّ پس از روایت عامّ صادر شده