- مقدمه 1
- شبهه 4
- زیارت قبور 4
- پاسخ شبهه 6
- حکم زیارت اهل قبور برای مردان 6
- نظریه اوّل: حرمت زیارت قبرها 16
- حکم زیارت قبرها توسّط زنان 16
- اشاره 16
- پاسخ استدلال ابن تیمیّه 18
- نظریه دوم: کراهت زیارت قبرها 29
- اشاره 29
- ردّ نظریه دوم 29
- نظریه سوم: جواز زیارت قبرها 30
- نظریه چهارم: استحباب زیارت قبرها 35
- زیارت قبر پیامبر صلی الله علیه و آله 38
- نظریّه ابن تیمیّه: حرمت زیارت قبر پیامبران 38
- پاسخ به ابن تیمیّه 45
- اشاره 46
- مطلب اوّل: حدیث «لاتشدّ الرحال ...» 46
- جواب از حدیث «لاتشدّ الرحال» 48
- اشاره 48
- 1. استحباب سفر به قصد زیارت قبر پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله 61
- 2. استحباب سفر برای زیارت قبر امامان و اولیا علیهم السلام 72
- اشاره 75
- دلیل اوّل: اجماع 75
- ایجاد گنبد و بارگاه روی قبرها 75
- شبهه 75
- دلیل دوم: روایت ابیالهیّاج 76
- دلیل سوم: روایات دیگر 77
- دلیل چهارم: ایجاد بنا بر قبور شرک است 78
- الف: بررسی ادّعای اجماع در تخریب قبور 79
- اشاره 79
- پاسخ شبهه 79
- ب: بررسی استدلال به روایت ابی الهیّاج 82
- ج: بررسی روایات نهی از بنای بر قبر 89
- شرک بودنِ بنا بر روی قبور اولیا 94
- د: بررسی دلیل چهارم 94
- نقد استدلال به روایات ارتفاع قبر 98
- متن استدلال 99
- نقد استدلال 105
- احداث مسجد بر روی قبرها 114
- اشاره 114
- شبهه 114
- پاسخ شبهه 117
- اشاره 128
- دعا و نماز در کنار قبرها و مشاهد مشرّفه 128
- شبهه 128
- الف: نماز در کنار قبرها و مشاهد مشرّفه 130
- پاسخ شبهه 130
- ب: دعا در کنار قبرها و مشاهد مشرّفه 144
- فهرست منابع 148
«هر کسی که قبر پدر و مادرش یا یکی از آنان را روز جمعه زیارت کند و سوره یس را در کنار قبر آنها قرائت نماید، خداوند به عدد هر حرفی از این سوره گناهانش را میآمرزد.»
- «من زار قبر والدیه أو أحدهما احتساباً کان کعِدْل حجّةٍ مبرورة، ومن کان زوّاراً لهما زارت الملائکة قبرَه (1).»
«هر کسی که قبر پدر و مادرش یا یکی از آنها را زیارت کند، ثواب حجّ را کسب کرده است. و هر کسی که زیاد به زیارت آنها رود، ملائکه نیز در آینده قبر او را زیارت میکنند.»
این روایات، اگر چه توسّط بعضی از نظر سند مخدوش دانسته شده، ولی قاعده «تسامح در ادلّه سنن» به ما کمک میکند که با استناد به این احادیث، زیارت قبور برای همه مسلمانان- چه مردان و چه زنان- را مستحب بدانیم.
بنابر این نتیجه میگیریم که زیارت قبور برای زنان نه تنها حرام نیست، بلکه کراهت ندارد و مستحب هم است.
شرنبلانی و البانی از کسانی هستند که صراحتاً تفاوتی میان مرد و زن در استحباب زیارت قبرها نگذاشتهاند. (2)
1- کنز العمّال، ج 16، ص 479.
2- مراقی الفلاح، ج 1، ص 233؛ أحکام الجنائز، ج 1، ص 180.