سفرهای زیارتی در فرهنگ مردم صفحه 146

که فلان روز، زوّار وارد می‌شوند. در روز موعود استقبال‌کنندگان گروه گروه به بیرون شهر می‌رفتند تا بستگان خود را در آغوش گرفته و به آن‌ها زیارت قبولی بگویند.» (1) در گُمیشان: «دو سه روز قبل از رسیدن حجاج به تهران، چند نفر از فامیل‌های هر حاجی، برای استقبال به تهران می‌رفتند؛ سپس در روز ورود حجّاج به تهران، یکی از فامیل‌ها چیزی را از حاجی به عنوان نشانی (2) می‌گرفت و سریع‌تر به آبادی بازمی‌گشت تا خانواده زائر را از سلامتی و ورود حاجی به تهران، با خبر سازد. بعد از آنکه بُشگل‌چی

( bo gel i )

بازگشتِ زائر را به خانواده‌اش خبر می‌داد، هدیه خوبی به عنوان مژدگانی، (3) دریافت می‌کرد؛ آنگاه خبر ورود حاجی را به سایر اقوام می‌داد و از آن‌ها نیز مژدگانی می‌گرفت.» (4)

در کاورد ساری: «وقتی زائران به نزدیکی شهر یا آبادی خود می‌رسیدند، یک نفر را به عنوان قاصد که به زبان محلی، به آن مشتغال‌چی

(mo taqal فi) می‌گفتند، روانه محلّ خود می‌کردند و نامه‌ای به او می‌دادند تا به فرزندان و خانواده زوّار نشان دهد. قاصد هم که این خبر خوش را به خانواده زائر می‌داد، از سوی آنان پذیرایی می‌شد.» (5)

1- محمد رشیدیان، دزفول، 1351
2- نشانی، شامل شب کلاه، پیراهن یا چاقوی متعلّق به حاجی بود
3- مژدگانی، شامل کت و شلوار، پیراهن یا مبلغی پول بود
4- سیمین حسینی، گُمیشان، بندر ترکمن، 1346
5- سید مرتضی قریشی، کاورد ساری، 1349