- مقدمه 1
- پیشگفتار 4
- جدول آوا نگاری 4
- اشاره 10
- فصل اوّل مقدّمات سفر 10
- 1 تأمین مخارج سفر 15
- 2 زمانِ سفر، برای زیارت 18
- 3 وصیّت کردن 21
- 4 پرداخت مهریه همسر 25
- 5 طلب بخشش و حلالیت از دیگران 28
- 6 اقرراهی (خرجی راه) 40
- فصل دوم بدرقه 47
- اشاره 47
- 1 قرآن و آب، در مراسم بدرقه 50
- 2 تجمع و مشایعت 56
- 3 بیرقْ زنان 64
- 4 آش پشتِپا 72
- فصل سوم چاووش و چاووشخوان 83
- اشاره 83
- 1 چاووشخوانی 84
- 2 اشعار چاووشی 91
- اشاره 120
- فصل چهارم ملزومات و تدابیر سفر 120
- 1 وسایل مورد نیاز سفر 121
- 2 مسیرهای سفر 132
- 3 همراهان سفر 137
- 4 دفن اموات 140
- اشاره 143
- فصل پنجم پیشباز 143
- 1 پیک و قاصد 145
- 2 مسافت و مکان پیشباز 148
- 3 خوشامدگویی 156
- 4 قربانی کردن 159
- 5 پذیرایی و ولیمه 163
- 6 هدیه و سوغاتی 174
- فصل ششم باورها و عقاید 185
- فصل هفتم ادبیات شفاهی 200
- اشاره 200
- 1 تمثیل و مثل ها 201
- 2 امثال و حِکَم 213
- 3 دوبیتیها 219
- منابع 224
خدا مشرّف شوند. سفر به عتبات عالیات نیز از آرزوهای مردم بهشمار میرفت. از این رو افراد آرزومند با جمعآوری محصول، فروش آن و پسانداز حاصل از آن، مقدمات سفر زیارتی کربلا را فراهم میکردند.
در تاکستان قزوین «همه ساله در اوایل فصل پاییز، بیشتر مردم در تدارک سفر کربلا بودند، آن زمان، سواری [مسافرت] با اسب، قاطر و الاغ انجام میگرفت و با چارپایان به کربلا سفر میکردند.» (1) پابوسی امام رضا(ع) نیز از آرزوهای مردم بوده است و همه ساله گروه بسیاری به زیارت بارگاه آن حضرت در مشهد مقّدس نایل میشدند. در شهر کازرون: «زنها خیلی علاقهمند به زیارت، به خصوص زیارت حضرت رضا(ع) هستند، به همین دلیل به تدریج با پسانداز، «روارچینی»
( ini ravor )
، خیاطی و ترشیسازی، مخارج رفتن به زیارت آن حضرت را فراهم میکنند.» (2) بنابراین، جدای از سفر واجب حج، که لازمه آن برخورداری از تمکّنِ مالی فرد بود، سفرهای دیگر زیارتی با عشق و آرزومندی و با پسانداز مختصر انجام میشد. چه بسا، افراد با صرفهجویی در زندگی روزمره، پسانداز چند سال خود را به این قبیل
1- حاجعلی محمد طاهری، تاکستان قزوین، 1354
2- محمدمهدی مظلومزاده، کازرون، 1352