- مقدمه 1
- پیشگفتار 4
- جدول آوا نگاری 4
- اشاره 10
- فصل اوّل مقدّمات سفر 10
- 1 تأمین مخارج سفر 15
- 2 زمانِ سفر، برای زیارت 18
- 3 وصیّت کردن 21
- 4 پرداخت مهریه همسر 25
- 5 طلب بخشش و حلالیت از دیگران 28
- 6 اقرراهی (خرجی راه) 40
- فصل دوم بدرقه 47
- اشاره 47
- 1 قرآن و آب، در مراسم بدرقه 50
- 2 تجمع و مشایعت 56
- 3 بیرقْ زنان 64
- 4 آش پشتِپا 72
- فصل سوم چاووش و چاووشخوان 83
- اشاره 83
- 1 چاووشخوانی 84
- 2 اشعار چاووشی 91
- اشاره 120
- فصل چهارم ملزومات و تدابیر سفر 120
- 1 وسایل مورد نیاز سفر 121
- 2 مسیرهای سفر 132
- 3 همراهان سفر 137
- 4 دفن اموات 140
- فصل پنجم پیشباز 143
- اشاره 143
- 1 پیک و قاصد 145
- 2 مسافت و مکان پیشباز 148
- 3 خوشامدگویی 156
- 4 قربانی کردن 159
- 5 پذیرایی و ولیمه 163
- 6 هدیه و سوغاتی 174
- فصل ششم باورها و عقاید 185
- فصل هفتم ادبیات شفاهی 200
- اشاره 200
- 1 تمثیل و مثل ها 201
- 2 امثال و حِکَم 213
- 3 دوبیتیها 219
- منابع 224
6 هدیه و سوغاتی
هدیه دادن و هدیه گرفتن، جایگاهی والا و با ارزش دارد. در فرهنگ ایرانی، درباره هدیه و انواع آن، مطالب زیادی در تاریخ ادبیات کهن این سرزمین به چشم میخورد. این موضوع در سفر و مسافرت جایگاه ویژه خود را دارد. در سفرهای سیاحتی یا زیارتی، مسافر بنا به توان مالی خود، اقدام به خرید هدیه یا آوردن سوغاتی میکند. در سفرهای زیارتی، همانطور که شرح داده شد، مسافر برای شروع سفر از نزدیکان خود هدیه میگیرد؛ بنابراین حداقل به اندازه ارزش هدیه دریافت شده، ملزم به آوردن سوغاتی میشود. از این رو در سفرها و از جمله سفرهای زیارتی، سوغاتی به نوعی الزام آور، مرسوم شده است و چه بسا با نبود سوغاتی، سفر، کامل محسوب نمیشود.
در اصفهان: «حاجی به هنگام بازگشت از مکّه، تا یک هفته بنا به رسم خود در منزل مینشست و از غریب و آشنا، که برای عرض تبریک و زیارت قبولی میآمدند، پذیرایی میکرد. در ضمن، هر یک از