- دیباچه 1
- مقدمه 3
- 1. اهمیت زیارت 6
- فصل اول: کلیات 6
- ٢. تاریخچه زیارت 9
- ٣. فلسفه زیارت اهل بیت علیهم السلام 13
- 4. نقش اماکن زیارتی در ایجاد ارتباط با خدا 15
- 5. زیارت و تعظیم شعائر دینی 18
- 6. زیارت با معرفت 19
- ٧. زیارت، اظهار وفاداری نسبت به ائمه اطهار علیهم السلام 22
- 1. آثار دنیایی 24
- فصل دوم: آثار زیارت 24
- ٢. آثار اخروی 31
- اشاره 36
- فصل سوم: آسیب های زیارت 36
- زیارت و خرافات 36
- غلوّ در زیارت 41
- بدعت گذاری در زیارت 43
- رعایت نکردن آداب تشرف 45
- جابه جایی اصل و فرع ها 50
- رفتار نابجا و سوء استفاده مخالفان 53
- رعایت نکردن حقوق همراهان در سفر 57
- بی توجهی به شئون اسلامی 63
- غلبه سیاحت بر زیارت 65
- عادی شدن زیارت 67
- بی توجهی به قداست اماکن زیارتی 70
- بی توجهی به فرهنگ های دیگر 71
- اسراف 73
- فصل چهارم: شبهات 75
- تبرک 75
- توسل 83
- شفاعت 90
- کتابنامه 97
٢. تاریخچه زیارت
حضور در مکان های مقدس به عنوان احترام و پاسداشت، امری عمومی و جهانی است. از بررسی اجمالی ادیان برداشت می شود، مفهوم زیارت، در همه ادیان وجود دارد و تفاوت در شکل آن و اشخاصی است که زیارت می شوند. (1)
زیارت در اسلام به صدر اسلام باز می گردد. پیامبرصلی الله علیه و آله همواره به زیارت قبور شهدای احد می رفتند و پیوسته برای زیارت قبور مؤمنان، رهسپار بقیع می شدند.(2)
در سیره عملی اهل بیت: نیز اهتمام ویژه ای به زیارت وجود دارد. امام علیه السلام می فرمایند:
وقتی رسول خدا را دفن کردند، حضرت فاطمه سلام الله علیها کنار قبر ایستاد، و مقداری از خاک قبر را برداشته و بر دیدگانش مالید و اشعاری بدین معنا سرود: چه باک کسی را که خاک کوی احمد ببوید و هرگز در طول زمان مُشک و عنبری را نبوید. مصیبت هایی بر من وارد شد، که اگر بر روز ها وارد می شد شب تاریک می گردید.(3) ایشان تا پایان عمر، زیارت قبر پیامبرصلی الله علیه و آله را ترک نکرد و پیوسته به زیارت قبر حمزهعلیه السلام می رفت و آن را بازسازی می کرد و سنگی بر آن می گذارد و در آنجا نماز می خواند و دعا می کرد و می گریست.(4)
1- زیارت در تمدن ها و ادیان دیگر، غلامرضا جلالی، نشریه زائر، ش٩٨، ص5.
2- وفاء الوفاء، علی بن احمد سمهودی، ج٣، صص٨٣٢ و ٨٩٠.
3- «ماذا علی من شمّ تربه أحمد أن لا یشمّ مدی الزمان غوالیا صُبّت علی مصائب لو أنّها صُبّت علی الأیّ-ام ع-دن لیالیاً» وفاء الوفاء، ج4، ص١4٠5.
4- وفاء الوفاء، ج4، ص٩٣٢.