واکاوی آثار تطهیر ائمه در زیارت جامعه کبیره صفحه 26

از پیامبر اکرم ( صلّی الله علیه وآله والسّلم ) نقل شده است که فرمودند: «کنتُ نبیاً و آدم بین الماء والطین» : من پیامبر بودم در حالی که آدم هنوز آفریده نشده بود.

ایشان همچنین می فرمایند: «خَلَقَنَا اللَّهُ نَحنُ حَیثُ لاسَماءِ مَبْنیّة وَ لاارضَ مَدْحیّة وَ لاعَرشَ وَلا جَنَّة وَلانارَ کُنّا نُسَبِحَهُ» : خداوند ما را هنگامی آفرید که آسمان هنوز برافراشته نبود و زمین هنوز گسترده نشده بود و هنوز زمانی که عرش و بهشت و جهنم وجود نداشت ما به تسبیح حضرت پروردگار مشغول بودیم.

در نقلی دیگر نیز چنین اشاره نموده اند: «اوَّلُ ما خَلَقَ اللَّهُ نُوری فَفَتقَ مِنهُ نُورُ علیّ ثُمَّ خَلَقَ الْعَرشَ وَ الْلَوحَ وَالشَّمْسَ وَضُوء النَّهارَ وَ نُورالابْصارِ وَالْعَقل والْمَعرِفَة» : نخستین آنچه خداوند آفرید نور من بود و از آن نور علی را شکافت آنگاه، عرش و لوح محفوظ و خورشید و روشنایی روز و نور دیدگان و عق و معرفت را آفرید.

و نیز از امام علی ( علیه السّلام ) روایت شده است: آگاه باشید به راستی من بنده خدا و برادر رسولش و اولین تصدیق کننده او هستم همانا او را در حالی که آدم بین روح و جسد بود تصدیق نمودم.

در این زمینه، عالمان و عارفان نیز به واسطه فیض بودن آن بزرگواران اشاره نموده اند. از جمله:

حضرت امام خمینی درباره انسان کامل می فرماید: «تمام دایره وجود از عوالم غیب و شهود ریزه‌خوار نعمت آن سرور هستند و آن بزرگوار واسطه فیض حق و ربط بین حق و خلق است و اگر مقام روحانیت و ولایت مطلقه او نبود، احدی از موجودات لایق استفاده از مقام غیب احدی نبود و فیض حق عبور به موجودی از موجودات نمی‌کرد و نور هدایت در هیچ یک از این عوالم ظاهر و باطن نمی‌تابید» .

بنابر این مقصود از آغاز بودن ائمه اطهار ( علیهم صلوات الله ) وساطت خلقت نوری ایشان در خلقت سایر موجودات از جانب خداوند متعال است. و برای تحقق هستی و جریان فیض در عالم، واسطه فیض و مجرای آن، ضرورتی انکارناپذیر دارد.

امام رضا ( علیه السّلام ) درباره واسطه فیض بودن ائمه ( علیهم صلوات الله ) فرمود: «ما ائمه حجت‌های خداوند بر روی زمین و جانشینان وی در میان بندگانش و امانت داران سرّ الهی هستیم ما ائمه کلمه تقوا و ریسمان محکم و گواهان خداوند و برگزیدگان وی در میان بندگانش هستیم به سبب وجود ما آسمان و زمین نگه داشته شده‌اند و سقوط نمی‌کنند و نیز باران فرود می‌آید و رحمت خداوند بندگانش را فرا می‌گیرد. هیچ زمانی زمین از امام قائمی از ما اهل‌بیت چه آشکار و چه پنهان خالی نیست. اگر زمینی یک روز بدون امام قائم باشد ساکنانش را در خود فرو می‌برد همان طور که دریا، غرق شدگان را در کام خود فرو می‌برد».

مبحث پنجم: نا روایی وجود غلو در زیارت جامعه کبیره

معنای غلو در لغت زیاده‌روی، اغراق، افراط، گزافه گویی است. اما باید توجه داشت که غلو برآمده از محبت شدید و یا کینه و نفرت عمیق است که‌در هر دو مورد جریان فرهنگی اجتماعی خاصی را پدید آورده و موجب دوری از حقیقت می‌شود.