واکاوی آثار تطهیر ائمه در زیارت جامعه کبیره صفحه 77

منظور از معروف همان امام است و کسی که با امامت مخالف می شود منکَر خواهد بود. یعنی معروف در اعلا مراتب خود تجسّم در وجود پیامبر اکرم صلی اللّه علیه وآله و امام می یابد و معلوم می شود که آمران به معروف و ناهیان از منکر به معنای حقیقی و تام پیامبر اکرم و ائمّه اطهار علیهم السلام هستند و این معنا در نزد غیر معصومین نخواهد بود.

بنابر این آنان هستند که امرکنندگان واقعی معروف و نهی‌کنندگان واقعی منکر هستند و به همین خاطر بهترین امت‌ها می‌باشند. چرا که قرآن می‌فرماید: «کنتمْ خیْر امه اخْرجتْ للناس تاْمرون بالْمعْروف و تنْهوْن عن الْمنکر».

امام صادق علیه السّلام به ابی بصیر فرمودند:« این آیه بر پیامبر صلّی الله علیه وآله والسّلم نازل شد و منظور از آن اوصیا هستند. سپس فرمود: آنان هستند که با امر به معروف و نهی از منکر، بهترین امت‌ها قرار گرفته‌اند. به خدا قسم جبرییل آن را نازل کرد و منظوری جز پیامبر و اوصیا و جانشینان او - که سلام خداوند بر آنان باد – نداشت».

حضرت سید الشهداء علیه السّلام برای برپایی دین اسلام قیامی را آغاز نمود که در کربلا با خون خود، درخت تنومند آن را آبیاری کرد و هدف از این قیام را «امر به معروف و نهی از منکر» معرفی نمود. امام حسین علیه السّلام فرمود:« من قیام نکردم برای سبک‌سری و سرمستی و نه برای فسادْ برپا کردن و ظلم و ستم نمودن. بلکه قیام کردم برای اصلاح در امت جدم علیه السّلام و قصدم امر به معروف و نهی از منکر است».

مبحث چهاردهم: جهاد حقیقی در راه خدا

«وجاهدتم فی الله حقّ جهاده»

جاهدتم: این واژه از ریشه «جهد» به معنای کوشش کردن و به مشقت افتادن است.

«جهاد» به معنای جنگیدن با دشمن است. این تسمیه از آن جهت است که انسان خودش را به مشقت می‌اندازد.

فی الله: در ابتدا به نظر می‌رسد که «فی الله» همان «فی سبیل الله» ( محذوف المضاف ) باشد؛ لیکن معنای لطیف‌تر آن، «تعلیلی» بودن «فی» است؛لطیف‌تر بودن تعبیر «جهاد فی الله» از تعبیر «جهاد فی سبیل الله» فاصله انداختن «سبیل» بین «الله» و «مجاهد» است، از این رو «مجاهد فی الله» به خدا نزدیک‌تر و از اخلاص بیشتری برخوردار است.

حقّ جهاده: این ترکیب که می‌توان آن را به جهاد شایسته ترجمه کرد، اضافه صفت به موصوف است و در اصل «حق الجهاد فیه» یا «حق جهادکم فیه» و مانند آن بوده مفعولِ مطلقِ نوعی است که شکل جهاد زیارت شدگان معصوم علیهم صلوات اللهرا بیان می‌کند. تقدیم «حق» بر «جهاد» از یک سو و اضافه «جهاد» به ضمیر «ه» که به خدا برمی‌گردد و آن را به وی اختصاص می‌دهد از سوی دیگر، برای افاده مبالغه بیشتر است.