- اشاره 1
- ذکر، برترین هدیه ی آسمانی 1
- پرسش و پاسخی 4
- احتراز از یک انحراف 6
- یاد خدا و آرامش دل ها 11
- اشاره 11
- جریانِ آرامشِ ناشی از یاد خدا در مقیاس خُرد و کلان 18
- اشاره 22
- اضطراب و سختیِ غفلت از یاد خدا 22
- اضطراب و سختیِ غفلت از یاد خدا در مقیاسِ کلان 24
- پی آمد غفلت از خدا، عدمِ توجّهِ به خدا در محاسبات و آثار آن 26
- رابطه ی متقابل یاد خدا و دوری از تباهی 28
- اشاره 28
- تلاشِ شیطان برای غفلت از یاد خدا 32
- یاد خدا و یاد انسان 35
- خدا فراموشی و خود فراموشی 41
- اشاره 41
- مقصود از خودفراموشی 42
- لزوم کثرت و تداوم در ذکر 46
- اشاره 46
- اندک بودن ذکر به معنای خاصّ از صفات منافقین 52
- مراتبِ کثرت ذکر و کمترین مرتبه ی آن 53
- تبیینی از امام صادق - علیه السلام - در کثرت ذکر و نمونه ی برتر آن 56
- اشاره 56
- ارائه ی نمونه ی تامّ در ذکر کثیر 62
- یک تذکّر و هشدار 66
- وابسته بودنِ پایداری و اثرگذاری ذکر به ولایت اهل بیت: 71
- مراتب یاد خدا 80
- اشاره 80
- پرسش و پاسخی 83
- تلازم در مراتب ذکر 86
- اشاره 86
- حقیقتِ ذکر و یاد قلبی 91
- نیکو بودن یاد خدا در هر مورد و هر حال و توصیه به آن در موارد خاصّ 93
- اشاره 93
- یاد خداوند متعال در موارد خاصّ 98
- سفارش به ذکر در زمان های خاصّ 101
- اشاره 101
- عنایت به ذکر در صبحگاهان و شامگاهان در روایات 105
- کیفیّت صوت در ذکر 113
- اشاره 113
- ذکر نهان و آثار آن 115
- مطلوب بودن ذکر و مانند آن با صدای بلند در برخی موارد 121
- اشاره 125
- اسباب ذکر 125
- ملازمه ی ایمان و محبّت به خداوند و لزومِ چیرگیِ آن بر تمام دوستی ها 128
- موانع ذکر 132
- اشاره 132
- برخی موانعِ ذکر در روایات 135
- 1. پیروی شهوت 135
- 2. آرزوهای بی جا 135
- 3. درخواست های چشم 135
- اشاره 135
- 5. غِنا 136
- 6. آلات طَرَب مثل تار و طنبور 136
- 4. اشتغال به سخن درباره ی مردم 136
- 7. عدم عمل به علم 137
- 9. غرور فرمانروایی 137
- 8. پرخوری 137
- اشاره 139
- دیگر آثار ذکر 139
- 1. نورانی شدن دل و روشنیِ باطن 140
- 3. نزول رحمت 142
- 2. شادمانی و نیروگرفتنِ جان 142
- 5. نیکوشدنِ کردار در نهان و آشکار 143
- 4. پیروزی در امور 143
- 6. امان از صاعقه 143
- 8. رهایی از آتش 145
- 9. سبب تعلّق خیر 145
- 7. امان از نفاق 145
- 10. دارای زمزمه در زیر عرش 146
- اشاره 147
- ادبِ یاد خدا 147
- ملازمه ی ذکر و اشتیاق به لقای پروردگار 149
- ادبِ ظاهر در یاد خدای متعال 151
- مراتب فضیلت در اذکار، و تفاوت آثار آن ها 154
- برترین ذکر 158
- اشاره 158
- برخی دیگر از ذکرهای برتر 165
- اسمای الهی و توقیفیّت آن ها 169
- اشاره 169
- توقیفیّت و توفیقیّتِ اسمای الهی 171
- اشاره 175
- اسماء الله و اسم اعظم 175
- اسم اعظم الهی 181
- رسول اکرم - صلی الله علیه و آله و سلم - و ائمّه: نمونه ی عینیِ اسم اعظم 185
- تجلّیِ اسم اعظم در اولیای الهی و شرطیّت بقای قابلیّت 187
- چند روایت در تبیین اسم اعظم 189
Pوَ اذْکُرِ اسْمَ رَبِّکO؛(1)
نام خدایت را یاد کن.
یعنی نام خدا را به زبان آور؛ زیرا اسم در اصل یعنی واژه ای که برای تعبیر از چیزی وضع شده است و در هنگام سخن گفتن از آن استفاده می شود؛ هرچند به اعتباراتی بر غیر کلام نیز اطلاق می شود. هم چنین در روایات آمده است:
أَشْغِلُوا أَنْفُسَکُمْ بِالطَّاعَهِ وَ أَلْسِنَتَکُمْ بِالذِّکْر؛(2)
نفس خویش را به فرمان برداری، و زبانتان را به ذکر خدا مشغول سازید.
و در دعای کمیل می خوانیم:
وَ اجْعَلْ لِسانِی بِذِکْرِکَ لَهِجاً؛(3)
(پروردگارا) زبانم را به ذکرت پر اشتیاق قرار ده.
و در دعای دیگر می خوانیم:
وَ اجْعَلِ ... وَ ذِکْرَکَ بِاللَّیْلِ وَ النَّهارِ عَلی لِسانِی؛(4)
و یادت را در شبانه روز بر زبانم قرار ده.
1- سوره ی مزمّل، آیه ی8 و سوره ی انسان، آیه ی25.
2- تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص183، ح3472.
3- الإقبال بالأعمال الحسنه (ط الحدیثه)، ج 3، ص337.
4- همان، ج 1، ص101.