کنز المرام فی اعمال شهر الصیام صفحه 200

علامه طباطبائی گوید: ظاهرا منظور از روح همان روحی است که از امر پروردگار است.(1)

استادم، همنام امام محمد باقر علیه السلام ، در کتاب «مجالس الموحّدین» در تفسیر این مطلب می فرماید: منظور از «روح» براساس روایات اهلبیت علیهم السلام دو چیز است:

1) روح القدس 2) روح من امر ربّی

این دو روح براساس برخی از روایات در وجود مبارک پیامبر اکرم و ائمه اطهار علیهم السلام حضور دارند، همانند روح انسانی که در وجود انسان وجود دارد.

ایشان در پرتو این دو روح است که به همه آسمانها و زمین و آنچه در آنهاست واقف و مطّلع می باشند، آگاهی آنان از ضمایر مردم و از هر چیزی که از دل مردمان می گذرد، به وسیله این دو روح می باشد.

از این جهت است که در حال خواب همانند بیداری، و از پشت سر همانند پیش رو واقف هستند و به آوردن معجزات و اظهار آیات توانا می باشند.

تفسیر دیگر روح این است که روح وجودی است از نور همانند فرشته ها، ولی بزرگتر از آنها، حتی بزرگتر از جبرئیل و میکائیل.

این روح نیز به محضر ائمه اطهار علیهم السلام نازل می شوند، هر وقت که اراده کنند، برای انجام امور مهم زمینی یا آسمانی.

از جمله در شب قدر به محضر امام زمان علیه السلام نازل می شود و با هر کس به اذن امام علیه السلام مصافحه کند یا در نزدیکی او قرار بگیرد، مرتبه ای از دانش وفهم و شرح صدر برایش پدید آید.

افاضه این نورانیّت از روح منحصر به کسانی است که قلب آنها در پرتو تقوا، عبادت، ریاضت، ترک شهوات و مخالفت با هوای نفس صفا پیدا کرده باشد.

گذشته از آن باید به وظیفه محبت و مودّت حجّت خدا، نصرت و خدمت به امام عصر، توجّه و توسّل به خاندان عصمت و طهارت نیز عمل کرده باشد، تا شایسته مصافحه با روح و کسب فیض از افاضات روح را پیدا کند.