کنز المرام فی اعمال شهر الصیام صفحه 201

نقض و ابرام امور در شب قدر

براساس روایات وارده از پیشوایان معصوم علیهم السلام ، تقدیر امور بندگان از خیر و شر بر دو قسم است:

1) حتمی

2) غیر حتمی، که مشروط و معلّق نیز نامیده می شوند.

امور حتمی نیز بر چند قسم است:

1) نزولش حتمی است ولی رسیدنش به شخص حتمی نیست، که می شود آن را به وسیله دعا، صله رحم، انفاق و ترک گناه دفع کرد.

2) نزولش حتمی و رسیدنش به شخص نیز حتمی است، ولی بقایش حتمی نیست، آن را نیز می توان به وسیله دعا، انفاق، صله رحم و ترک گناه تغییر داد.

3) نزولش حتمی، رسیدنش به شخص حتمی و بقایش نیز حتمی باشد، که دیگر نمی توان آن را تغییر داد.

اما آنچه حتمی نباشد می توان آن را با راههای فوق تغییرش داد.

شیخ جعفر شوشتری در توضیح معنای شب قدر می فرماید:

معنای شب قدر آن است که جمیع امور عالم از سعادت و شقاوت، مرگ و زندگی، روزی و تنگدستی، جاه و مقاه و امثال آنها در آن شب مقدّر می شود و این مقدر شدن امور به چند قسم است:

1) تقدیر امور در آغاز آفرینش براساس حکمت بالغه پرودگار

2) تقدیر امور یک سال در شب قدر بدون قید و شرط

3) تقدیر امور یک سال در شب قدر مشروط به قیودات و شرایط

غالب رخدادهایی که در طول سال رخ می دهد از قسم سوم است، ممکن است مرگ کسی که مقدر شده با اعمال صالحه آن را تغییر دهد، ممکن است زندگی کسی مقدر باشد با اعمال ناشایست از قبیل قطع رحم آن را دگرگون سازد. مشهور است که یک نفر یهودی از کنار پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله عبور کرد، حضرت خبر داد که او را افعی خواهد زد و خواهد مرد. او سالم برگشت، به حضرت عرض کردند که وی