کنز المرام فی اعمال شهر الصیام صفحه 22

19) شهر الرّحمه؛ ماه رحمت

این نیز در بیان پیامبر رحمت آمده است.(1)

20) سیّد الشّهور؛ سرور ماه ها

که آن نیز در بیانات پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم بیان شده است.(2)

این بود تعدادی از نامهای ماه مبارک رمضان در کلمات نورانی پیشوایان معصوم علیهم السلام ، که هر کدام بُعدی از ابعاد ماه مبارک رمضان را بیان می کنند.

2. سرآغاز سال قمری

متداول در میان مسلمانان آن است که ماه محرم را اول سال قمری به حساب می آورند، جز اینکه آن را «هجری» می نامند و مبدأ آن را از هجرت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به حساب می آورند. هیچ تردیدی نیست که هجرت پیامبر در ماه ربیع الاول و در اولین شب آن بود و لذا ایجاب می کرد که اول سال همان اول ربیع المولود باشد، جز اینکه بیمار دلان آن را تغییر دادند و از اوّل محرّم الحرام قرار دادند، زیرا شب اول ربیع «لیله المبیت» است، یعنی همان شبی است که امیرمؤمنان علیه السلام در بستر پیامبر خوابید و جان خود را سپر جان پیامبر قرار داد و خداوند به فرشتگان با ایثار و مواسات آن حضرت مباهات نمود.(3)

متولّیان امر دیدند اگر اول ربیع را سرآغاز سال قرار بدهند، همه جا مراسم اول سال با ذکر منقبت مولای متّقیان مزیّن خواهد شد و لذا دو ماه آن را عقب کشیدند و اول محرم را سرآغاز سال جدید قرار دادند.

اگر چه در نقلی از اول محرم به عنوان اوّل سال تعبیر شده(4) جز اینکه سندش «مرفوعه» است و نمی توان به آن اعتماد نمود.

ولی در حدیثی از امام صادق علیه السلام از ماه رمضان به «غرّه الشهور»

1- علامه مجلسی، بحارالانوار، ج96، ص340.
2- علامه مجلسی، بحارالانوار، ج40، ص54.
3- یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج2، ص32.
4- سید ابن طاووس، الاقبال، ج3، ص41.