کنز المرام فی اعمال شهر الصیام صفحه 478

ندارد، ولی چقدر انسانهای گرفتار، مبتلا، در بند، قرض دار، حاجتمند و مستمند هستند که رسیدن به آنها و رفع گرفتاری آنان از آزاد کردن برده کمتر نیست.

امیدوارم که همه ی روزه داران در طول ماه مبارک رمضان با رفع گرفتاری افراد نیازمند، پاداش آزادسازی بردگان را به دست آورده، خود را به این وسیله از آتش جهنم یله ورها سازند.

9. عفو و گذشت

سیره پیامبر اکرم و اهلبیت آن حضرت عفو و گذشت بود، چنان که رسول اکرم صلی الله علیه و آله به هنگام فتح مکّه اعلان عفو عمومی کرد و چون یکی از مسلمانها فریاد: «الیوم یوم الملحمه»؛ «امروز روز انتقام است» سر داد، به مولای متّقیان امر فرمود که فریاد برآورد: «اَلْیَوْمُ یَوْمُ الْمَرْحَمَهِ»؛ امروز روز محبّت و مرحمت است.(1)

قهرمان توحید مولای متّقیان نیز پس از پیروزی در جنگ جمل فرمان عفو عمومی صادر کرد و در جنگ صفّین اسیران جنگی را به صورت یک جانبه آزاد کرد و فرزند برومندش حضرت بقیّه اللّه ارواحناه فداه به هنگام ظهور اعلام می فرماید:

«ما اهلبیت رحمت هستیم».(2)

عفو و گذشت سیره معصومان است و روزه داران باید از پیشوایان معصوم پیروی کرده، کینه و عداوت برادران ایمانی را از دل خود بیرون کنند و از کسانی که به آنها بدی کرده اند کریمانه و صمیمانه بگذرند که آن نوعی انفاق و احسان به شمار می آید.

در کلمه ی طیّبه گوید: انفاق و احسان پنج قسم است:

1) قلبی: آنچه برای خود دوست دارد برای دیگران نیز دوست بدارد.

2) جوارحی: به وسیله ی اعضا و جوارح یار و مدد کار برادران ایمانی باشد و در رفع مشکلات آنها تلاش کند.

3)لسانی: اگر چه زبان نیز یکی از اعضای جوارح است، ولی به جهت اهمیت