معیارهای پذیرش اعمال صفحه 64

وَ اِن کَثُرَ عَمَلُهُ اِعتِباراً بادَمَ عَلَیه السَّلام وَ اِبلیسَ» (1)

(اخلاص جمع کرده است همه فضائل اعمال (ومکارم الاخلاق) را (یعنی حالتی است که اعمال فاضله را متضمن بوده و فضیلت و کمال هر عملی هم به اخلاص بستگی دارد) وکلید آن قبولی اعمال و توقیعش رضا و خشنودی خداست، پس هر عملیکه مقبول حضرت باری عِزّ اسمه است و خدای از آن راضی است (آن عمل موسوم به اخلاص) و صاحب آن عمل، مخلص است هر چند عملش اندک باشد و هر عملی که مقبول الهی نبوده و حضرت پروردگار نیز از آن خشنود نباشد (نه آن عمل اخلاص نامیده می شود) و نه صاحب آن عمل مخلص است، هر چند آن عمل بسیار باشد و این موضوع از پیش آمد آدم و شیطان بخوبی معلوم می گردد.)

چنانکه ابلیس علیه اللّعنه که مدت مدیدی پروردگار را عبادت کرد چون مقارن با اخلاص نبود سبب نافرمانی خدا بترک سجودِ آدم همه محو شد و حضرت آدم علیه السلام از روی اخلاص توبه و استغفار کرد، مقبول درگاه احدیّت و مشمول فضل و رحمت خدا قرار گرفت و به درجات عالیه و مراتب لایقه نائل گردید.

پس آنچه دشوار است تصفیۀ عمل و نگهداری آن تا آخر کار است، اگر کارنامۀ قبولی اعمال انسان را هنگام مرگ در اختیارش قرار دادند او کامیاب، روسفید و رستگار گردیده است و گرنه جز رنجنامه ای سیاه و آینده ای تباه با خود بگور نخواهد برد که از حضرت علی علیه السلام روایت شده که فرمودند:

«تَصفِیَهُ العَمَلِ اَشَدُّ مِنَ العَمَل وَ تَخلیصُ النِیّهِ عَنِ الفَسادِ

1- مصباح الشریعه، ص 52 - بحار، جلد 70، ص 245، حدیث 18 - مستدرک الوسائل، جلد